Χρήστος Ζαλοκώστας - ΣΩΚΡΑΤΗΣ Ο προφήτης της αρχαιότητας

Πολλοί, όταν ακούν τ' όνομα Σωκράτης, αναρωτιώνται τι λογής άνθρωπος υπήρξε. Ακουστά έχουν τ' όνομα, ωστόσο ξέχασαν ποιος ακριβώς ήταν. Το βιβλίο αυτό γράφηκε, για να ξαναθυμίσει στους συγχρόνους την πιο αινιγματική μορφή της αρχαιότητας και μια φωτεινή διδασκαλία, πού ύστερα από 2.500 χρόνια είναι τόσο χρήσιμη για τους σημερνούς ανθρώπους, όσο ήτανε στους Αθηναίους του Ε' π.Χ. αιώνα. Όλη του ή διδαχή μπορεί να εφαρμοστή στην εποχή μας, την τόσο όμοια με τη δική του. Ο λαός, τότε, ήταν κατάκοπος από το φοβερό Πελοποννησιακό πόλεμο, απογοητευμένος από τις παλιές φόρμες της ζωής, ανήσυχος για την επιβίωση του, γεμάτος κρυφό πόθο για πραγματικές αξίες. Όπως σήμερα, ζούσανε τότες οι άνθρωποι βίο ανεξέταστο, παρασυρμένοι από τις φροντίδες αλλά και τη φαντασμαγορία της ζωής. Η προσπάθεια τους περιοριζόταν στο να ευδοκιμήσουν στην κοινωνία, κι' ας έμεναν βυθισμένοι στην πλάνη και τα δουλικά διακονήματα. Ο πολιτισμός κινδύνευε από τη μετριότητα των ατόμων, ευαίσθητων για τα μικρά κι' αδιάφορων για τα μεγάλα. Μήπως όμως ο αιώνας μας δεν παλεύει μέσα σε παρόμοια πνευματική σύγχυση; Δυνατοί άνεμοι ελεύθερης σκέψης, λες και τους απόλυσαν εκείνοι οι παλιοί σοφιστές, παρασύρουν τα καθιερωμένα, σκορπάν επαναστατικές ιδέες, κλονίζουν τα βάθρα της πίστης και της ηθικής.

Αν ξαναγύριζε στον κόσμο ο Σωκράτης, θα τον εξένιζαν βέβαια αεροπλάνα και Σπούτνικ, μα τους ανθρώπους θα τους έβρισκε απαράλλακτους. Σήμερα ή ζωή μεταμορφώθηκε, αλλά μόνο στα εξωτερικά σημάδια της. Κάτω από την επιφάνεια σαλεύουν πάντα τα ίδια προβλήματα του ανθρώπου. Γι' αυτό θεώρησα απαραίτητο, μια βιογραφία του Σωκράτη να εικονίζη τις περιπέτειες και τη ζωή του Ε' π.Χ. αιώνα, «του κλασσικού», που στάθηκε ένας από τους πιο σπουδαίους για την ανθρωπότητα. Όλα τα προβλήματα πού μας συγκινούν σήμερα, τα εξέτασε ο Σωκράτης με σοφία, διαλογική ικανότητα και ψυχολογική διαίσθηση. Νους θετικός, αλλά ψυχή ανήσυχη και συχνά εκστατική. Θαυμάσιο διαμάντι, πού όσο περισσότερο σκαλίζεται, τόσο παρουσιάζονται νέες πλευρές του και φεγγοβολά δυνατότερα.

Χρήστος Ζαλοκώστας - ΣΩΚΡΑΤΗΣ Ο προφήτης της αρχαιότητας

Δημήτριος Βικέλας - Λουκής Λάρας

Το γνωστότερο λογοτεχνικό έργο του Δημήτριου Βικέλα είναι ο Λουκής Λάρας, ένα ιστορικό μυθιστόρημα βασισμένο στις μαρτυρίες ενός υπαρκτού προσώπου. Αφορμή της έμπνευσης του συγγραφέα στάθηκε η γνωριμία του στο Λονδίνο με έναν Χίο ομογενή, τον Λουκά Τζίφο, που σύμφωνα με παράκληση του συγγραφέα του άφησε τις αυτοβιογραφικές του σημειώσεις. Βέβαια ο Βικέλας κατάφερε να διαμορφώσει αυτές τις σημειώσεις του γέροντα από τη Χίο και να δημιουργήσει ένα εκτεταμένο πεζογράφημα που κυμαίνεται ανάμεσα στην ηθογραφία και την ιστορία και έχει έκταση ανάλογη με μια νουβέλα.

Σημείο εκκίνησης της αφήγησης είναι το 1821, όταν ο εικοσάχρονος τότε Λουκής Λάρας βρίσκεται στη Σμύρνη και ασχολείται με το εμπόριο μαζί με τον πατέρα του. Για την Επανάσταση και τη Φιλική Εταιρεία γνώριζε λίγα και έτρεφε ελάχιστες ελπίδες για την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού. Με την έναρξη της Επανάστασης οι Τούρκοι τρομοκρατούν τους χριστιανικούς πληθυσμούς κι έτσι πατέρας και γιος καταφεύγουν στη Χίο, όπου βρίσκεται η υπόλοιπη οικογένεια. Μολονότι διαθέτει ψυχικά χαρίσματα και σωματικά προσόντα, δε συμμετέχει ενεργά στον αγώνα. Ένα χρόνο μετά οι Τούρκοι επιτίθενται στη Χίο και μπροστά στον επερχόμενο κίνδυνο η οικογένεια εκπατρίζεται ξανά. Καταφεύγουν πρώτα στη Μύκονο, κατόπιν στις Σπέτσες και αργότερα στην Τήνο, όπου ο Λουκής Λάρας επιδίδεται με επιτυχία στο εμπόριο. Εκεί πεθαίνει ο πατέρας του ήρωα. Δεν γράφω παραπάνω για να μη σας το χαλάσω.

Ο Δημήτριος Βικέλας γεννήθηκε στην Ερμούπολη της Σύρου στις 15 Φεβρουαρίου 1835. Καταγόταν από μεγάλη εμπορική οικογένεια της Βέροιας και το αρχικό όνομα της οικογένειάς του ήταν Μπεκέλα ή Μπικέλα. Πατέρας του ήταν ο έμπορος Εμμανουήλ Βικέλας και μητέρα του η Σμαράγδα, κόρη του εμπόρου Γεωργίου Μελά και αδελφή του Λέοντος Μελά. Σε ηλικία τεσσάρων ετών έμεινε για ένα χρόνο στο Ναύπλιο με την οικογένειά του, η οποία ένα χρόνο μετά εγκαταστάθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Γενικά η μόρφωσή του δεν υπήρξε ποτέ συστηματική λόγω των συνεχών μετακινήσεων της οικογένειάς του αλλά και δικών του προβλημάτων υγείας. Η μητέρα του όμως ήταν πολύ καλλιεργημένη και του προσέφερε αρκετά μαθήματα κατ’ οίκον. Ο ίδιος αργότερα ομολόγησε ότι σ’ αυτήν όφειλε την κλίση του προς τα φιλολογικά ενδιαφέροντα. Στην Πόλη πέρασε εννιά χρόνια ως το 1849, οπότε γύρισε στη Σύρο μαζί με τη μητέρα του και φοίτησε στο Λύκειο του Χ. Ευαγγελίδη.

Δημήτριος Βικέλας - Λουκής Λάρας

Αντώνης Σαμαράκης - Εν ονόματι

5 Νοεμβρίου '98, νύχτα. Στην Ελλάδα. Σε μια μικρή πόλη. Ένα παιδί, ο Δημήτρης, 16 χρονών, μαθητής στη Β' λυκείου, γράφει στο κομπιούτερ του και ριχνει στους δρόμους μια προκήρυξη. με την υπογραφή μιας φανταστικής οργάνωσης νέων: Άνεμος Σωτηρίας απο τα ΕΝ ΟΝΟΜΑΤΙ. Είναι μια κίνηση διαμαρτυρίας και εξέγερσης εναντίον των διαφόρων ΕΝ ΟΝΟΜΑΤΙ που καταδυναστεύουν τη ζωή μας και της αφαιρούν το αληθινό της νόημα. «Τα παιδιά εμείς, οι νέοι εμείς, είμαστε στη πρώτη γραμμή του αγώνα κατά των διαφόρων ΕΝ ΟΝΟΜΑΤΙ που καταδυναστεύουν τη ζωή μας και δεν μας αφήνουν να σκεφτόμαστε και να πράττουμε ως ελεύθεροι άνθρωποι». Ο Δημήτρης δεν έχει πρόθεση να δώσει συνέχεια. Αλλά η συνέχεια έρχεται...

Αντώνης Σαμαράκης - Εν ονόματι

Michael Crichton - Η σφαίρα

Νότιος Ειρηνικός. Στον πυθμένα του ωκεανού κείτεται ένα διαστημόπλοιο ηλικίας τουλάχιστον τριακοσίων ετών...

Τέσσερις διακεκριμένοι επιστήμονες —ένας αστροφυσικός, μία βιολόγος, ένας μαθηματικός κι ένας ψυχολόγος- σπεύδουν στην περιοχή και κατεβαίνουν στα θαλάσσια βάθη για να μελετήσουν το συγκλονιστικό εύρημα.

Ποια είναι η προέλευση του διαστημόπλοιου; Ανήκει σ' έναν εξωγήινο πολιτισμό; Έφτασε εδώ από ένα διαφορετικό σύμπαν; Ή μήπως έρχεται από το μέλλον; Κι ενώ προχωρούν στην εξερεύνηση του. καινούρια ερωτήματα έρχονται να προστεθούν στα πρώτα. Τι είναι και π ρόλο παίζει η τεράστια, αδιαπέραστη, ασημένια σφαίρα που βρίσκουν μέσα σ' αυτό; Ποιος ή π μεταδίδει μηνύματα στην οθόνη του υπολογιστή τους, που συνεχώς γίνονται όλο και πιο εχθρικά;

Κάθε μέρα που περνά, η αγωνία τους μεγαλώνει. Γιατί η άγνωστη και τρομακτική δύναμη που υπάρχει εκεί κάτω απειλεί να καταστρέψει το υποβρύχιο κατάλυμα τους και μαζί και τους ίδιους...

Ο Μάικλ Κράιτον γεννήθηκε το 1942 στο Σικάγο. Σπούδασε στο κολέγιο Χάρβαρντ και στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ. Το 1969 έγινε βοηθός καθηγητού στο Ινστιτούτο Σολκ, στη Λα Γιόλα της Καλιφόρνιας. Έχει γράψει πολλά μυθιστορήματα, μεταξύ των οποίων τα: Στέλεχος Ανδρομέδα, The Terminal Man, Eaters of the Dead, Congo και Σφαίρα. Τα δύο τελευταία του βιβλία, Jurassic Park και Ανατέλλων Ήλιος, κυριάρχησαν στις λίστες των μπεστ σέλερ επί δύο χρόνια και μεταφέρθηκαν με εξαιρετική επιτυχία και στον κινηματογράφο. Ανάμεσα στις κινηματογραφικές ταινίες που έχει σκηνοθετήσει ο ίδιος περιλαμβάνονται οι Κώμα, Westworld και η κινηματογραφική διασκευή του δικού του μυθιστορήματος "Η Μεγάλη Ληστεία τον Τρένου". Το 1988 δίδαξε Δημιουργική Γραφή στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης (Μ.I.Τ).

Michael Crichton - Η σφαίρα

Διδώ Σωτηρίου - Ματωμένα χώματα

Τα Ματωμένα Χώματα τά είπαν «Βίβλο της σύγχρονης εξόδου του μικρασιάτικου Ελληνισμού». Τά είπαν «σεισμική δόνηση». Μυθιστόρημα πού «Τσούζει. Ζεματάει. Καίει. Τιμωρεί. Έχει ψυχή ανθρώπινη. Οργή λαού. Πόνο εθνικό». «Κάστρο σωστό λόγου, ενάντια στον καιρό, στη λησμονιά καί στό ψέμα».

Τά Ματωμένα Χώματα εκδόθηκαν τό 1962. Μεταφράστηκαν σέ μια σειρά χώρες, Γαλλία, Σοβιετική Ενωση, Ουγγαρία, σέ όλα τά Βαλκάνια, κλπ. Στην Τουρκία είχαν συγκλονιστική απήχηση. «Μέσα στην επική ατμόσφαιρα τον βιβλίου αυτού, πού είναι ένα είδος "Πολέμου καί Ειρήνης" της Ελλάδας - γράφει ό Οίκος Σαντέρ - αντί ν' αναζωπυρώνεται τό μίσος, ζωντανεύει τό ανθρώπινο δράμα όλων των μικρών λαών πού σφαγιάζονται στό βωμό τών ιμπεριαλιστικών συμφερόντων».

«Τό διάβασα σέ μιά νύχτα - γράφει ό πρόεδρος του Βιομηχανικού Επιμελητηρίου της Πόλης, Έρτογρούλ Σοϋσάλ - κι έχυσα δάκρυα καί γιά τους δυό λαούς μας. Ωραίο βιβλίο, απόλυτα έντιμο σάν ολα τά μεγάλα έργα. Οι διανοούμενοι μας τό υποδέχθηκαν με αληθινό ενθουσιασμό».

Διδώ Σωτηρίου - Ματωμένα χώματα

Isaac Asimov - Σήμερα, αύριο και ...

Τα έθνη του κόσμου είναι διαιρεμένα από άποψη αγωγής και πολιτισμού: από άποψη γλώσσας, θρησκείας, προτιμήσεων, φιλοσοφίας και κληρονομιάς -μα οπουδήποτε υπάρχει επιστήμη, αρκεί μονάχα να υπάρχει, είναι παντού η ίδια. Κι οι επιστήμονες, οπουδήποτε και παντού, μιλούν την ίδια γλώσσα, την επαγγελματική γλώσσα της επιστήμης, και αποδέχονται τον ίδιο τρόπο σκέψης.

O Ισαάκ Ασίμωφ, γεννήθηκε στο Πετροδίτσι της Ρωσίας, στις 2 Ιανουαρίου του 1920. Μετανάστευσε στις Η.Π.Α. το 1923 και πήρε την Αμερικάνικη υπηκοότητα το 1928. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Κολούμπια, απ’ όπου αποφοίτησε το 1939. Παντρεύτηκε το 1942 και έκανε δύο παιδιά. Από το 1955 είναι καθηγητής της Βιοχημείας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βοστώνης. Εταίρος επιστημονικών συλλόγων και με αρκετές διακρίσεις στο ενεργητικό του για τις επιστημονικές του έρευνες. Όπως oι περισσότεροι διάσημοι συγγραφείς Επιστημονικής Φαντασίας, έτσι και ο Ισαάκ Ασίμωφ έχει μια τέλεια γνώση πάνω στις φυσικές επιστήμες, πού τη συνδυάζει με μια έντονη διορατικότητα και αντίληψη της ανθρώπινης συμπεριφοράς και ψυχολογίας. έγράψε 465 περίπου βιβλία, από τα οποία τα 25 είναι καθαρά Επιστημονικής Φαντασίας και τα υπόλοιπα Μελέτες και Επιστημονικά συγγράμματα. Μαζί με τον Άρθουρ Κλάρκ θεωρούνται οι καλύτεροι στον κόσμο συγγραφείς βιβλίων Επιστημονικής φαντασίας.

Το πρώτο του βιβλίο «Βότσαλο στον Ουρανό», κυκλοφόρησε το 1949. Πολλά περιοδικά Επιστημονικής Φαντασίας, δημοσίευαν τα διηγήματα του Ασίμωφ, πριν ακόμα γίνει διάσημος.

Με το διήγημα του "Η Νύχτα», βγήκε από την αφάνεια". Τα γνωστότερα έργα του είναι η σειρά μυθιστορημάτων με τα Ρομπότ ("Εγώ, το Ρομπότ", "Έρχονται τα Ρομπότ", "Σπηλιές από Ατσάλι", "Ο Γυμνός Ήλιος", "Τα Ρομπότ της Αυγής", "Ρομπότ και Αυτοκρατορία" και η σειρά της Γαλαξιακής Αυτοκρατορίας ("Γαλαξιακή Αυτοκρατορία", 1-6) που διαδραματίζονται στο ίδιο μυθιστορηματικό περιβάλλον, και με αυτήν τη χρονική σειρά.

Isaac Asimov - Σήμερα, αύριο και ...

William S. Burroughs - Γυμνό Γεύμα

Το «Γυμνό γεύμα» είναι ένα βιβλίο θρύλος, ένα από τα σημαίνοντα κείμενα της αμερικανικής λογοτεχνίας του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα.

Το αληθινό σκάνδαλο με τον Μπάροουζ δεν σχετίζεται με τον τερατώδη λόγο περί εγκλήματος ούτε με την πορνογραφία του, αλλά με το ότι ένας εντελώς περιθωριακός, με όλες εκείνες τις ιδιότητες που η κοινωνία θεωρεί συνώνυμες του κακού, έρχεται να δώσει, ήδη απ' τη δεκαετία του '50, το πιο πλήρες, τρομακτικό, βαθυστόχαστο και εν τέλει πανηγυρικά επαληθευμένο όραμα του μέλλοντος.To βιβλίο αποτελεί ένα πρωτόγνωρο για τα δεδομένα της εποχής «θέατρο ωμότητας», που σαν στόχο φαίνεται να έχει τη βίαιη αφύπνιση της συνείδησης του αναγνώστη. O Mπάροουζ φαίνεται να λέει: Πρέπει να τρομάξετε, να παγώσετε από τον τρόμο, αν θέλετε να συνεχίσετε να λέγεστε άνθρωποι.Tο 1954 ο Oυίλιαμ Mπάροουζ γράφει το πρώτο σχέδιο του «Γυμνού γεύματος», με τίτλο «Interzone». Bρίσκεται στην Tαγγέρη, εθισμένος στην ηρωίνη, σε κατάσταση πλήρους παρακμής. Tο 1956 εισάγεται σε ειδική κλινική αποτοξίνωσης στο Λονδίνο και λίγο αργότερα, επιστρέφει στην αγαπημένη του Tαγγέρη για να συνεχίσει να επεξεργάζεται το ετερόκλητο, πολυσχιδές υλικό του «Γυμνού γεύματος». Oταν το 1957 δέχεται την επίσκεψη του Γκίνσμπεργκ και άλλων φίλων, στρώνονται όλοι στη δουλειά: μέσα σε δύο μήνες καθαρογράφουν περίπου 200 σελίδες από το μυθιστόρημα. Tον οριστικό τίτλο τον δίνει ο Kέρουακ: «Γυμνό γεύμα... Eκείνη η παγωμένη στιγμή που σταματάς για να κοιτάξεις τι βρίσκεται στην άκρη του πιρουνιού σου». Kαι, βέβαια, αυτό που βλέπεις δεν είναι καθόλου ωραίο.

Tο 1959 ο Γάλλος εκδότης Zαν Γιροντιάς εκδίδει το βιβλίο σε 10.000 αντίτυπα, και το 1962 εκδίδεται στην Aμερική, όπου όμως, παρά τις 8.000 πωλήσεις, οι υπεύθυνοι του εκδοτικού οίκου Grove Press συλλαμβάνονται και όσα αντίτυπα έχουν απομείνει κατάσχονται από τις Aρχές. Tρία χρόνια αργότερα ξεκινά η περίφημη δίκη του «Γυμνού γεύματος». Aνάμεσα στους μάρτυρες υπεράσπισης ο Nόρμαν Mέιλερ. Στις 7 Iουλίου 1966, το Aνώτατο Δικαστήριο της Mασαχουσέτης αποφασίζει να επιτρέψει την κυκλοφορία του βιβλίου, και με την ιστορική αυτή απόφαση σημειώνεται το τέλος της λογοκρισίας στις HΠA, σε ό,τι αφορά τη λογοτεχνία.

Tο βιβλίο γίνεται θρύλος· μαζί με το «Στο δρόμο» του Kέρουακ και το «Oυρλιαχτό» του Γκίνσμπεργκ αποτελεί το «κλασικό τρίο» της μπιτ λογοτεχνίας. Tο 1991 ο Nτέιβιντ Kρόνενμπεργκ πραγματοποιεί μια παλιά του επιθυμία: να μεταφέρει το βιβλίο στον κινηματογράφο. Στόχος υπερφιλόδοξος, όπως αποδείχτηκε...

Λειτουργώντας σαν ένα «όργανο καταγραφής», ο πρωτοπρόσωπος αφηγητής Oυίλιαμ Λι μάς μεταφέρει σε έναν εφιαλτικό κόσμο, ο οποίος συντίθεται από μια σειρά σουρεαλιστικών κολάζ χωρίς καμία (σχεδόν) γραμμική αφήγηση, αποτυπώνοντας ακραίες ψυχικές καταστάσεις: από τη μία, έχουμε το παροξυσμικό όργιο ενός άρρωστου νου εγκλωβισμένου σε ένα κορμί που αποζητά με μανία την ηδονή και τον πόνο σε ίσες δόσεις· από την άλλη, έχουμε το ζοφερό όραμα ενός κόσμου κυριαρχημένου από υποχθόνιες δυνάμεις και αόρατους μηχανισμούς καταπίεσης του ατόμου και των ελευθεριών του.

Σαράντα και πλέον χρόνια μετά την έκδοσή του, το «Γυμνό γεύμα» συνεχίζει να γοητεύει (όπως και η προσωπικότητα του συγγραφέα του), να μας θυμίζει ότι ο δημιουργός του είδε το μέλλον πολύ καθαρά, παρά τη σύγχυση των απωθητικών εικόνων που κατέγραψε, αλλά όχι να προκαλεί όπως άλλοτε.

Ο Γουίλιαμ Μπάροουζ γεννήθηκε το 1914 στο Σαιντ Λουις των ΗΠΑ. Η προσωποποίηση της νεανικής έκρηξης της γενιάς των Μπιτ (Beats) στις αρχές της δεκαετίας του πενήντα, της επαναστατικής αντικουλτούρας και των χίππις, του μηδενιστικού ξεσπάσματος του πανκ. Πρόκειται για μια πολυσχιδή και, σύμφωνα με μερικούς, παρανοϊκή προσωπικότητα, η οποία έδωσε στην Παγκόσμια Λογοτεχνία κείμενα τα οποία, ενώ είναι αιρετικά, διατηρούν τη διαχρονικότητά τους ακόμα και σήμερα και προβλέπουν με καταπληκτική ακρίβεια τα μελλούμενα.

Δεν δίσταζε να δοκιμάζει κυριολεκτικά τα πάντα και μετά να τα καταγράφει στα βιβλία του, σοκάροντας την υπερσυντηρητική Αμερική με την ωμότητα του λόγου και την ελευθεριότητα των χαρακτήρων του. Τα ναρκωτικά και το σεξ αποτέλεσαν τον μόνιμο σύντροφό του σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Δοκίμασε την ερωτική επαφή με άλλον άνδρα από νεαρή ηλικία, όταν η ουαλή γκουβερνάντα του τον υποχρέωνε να έχει σεξουαλική επαφή με το φίλο της. Στη συνέχεια, ερωτεύονταν συνέχεια με νεαρά αγόρια και γίνονταν αντικείμενο χλευασμού από τους συμμαθητές του.

Συνδέεται ερωτικά με την Τζόαν Βόλμερ το 1946, την οποία παντρεύεται και αποκτά μαζί της ένα αγόρι το 1947. Το Σεπτέμβριο του 1949 μετακομίζουν στο Μεξικό. Εκεί βρίσκει την ελευθερία που ονειρεύεται να οπλοφορεί, να κάνει χρήση ηρωίνης και να ‘ψωνίζει’ αγόρια. 2 χρόνια μετά, σκοτώνει τη γυναίκα του, πυροβολώντας τη στο κεφάλι ενώ παίζουν τον Γουλιέλμο Τέλο και φυλακίζεται γισ 13 ημέρες στο Μεξικό.

Προσπαθώντας να συγγράψει, βυθίζονταν συχνά στον κόσμο της ηρωίνης και άλλων σκληρών ναρκωτικών, από τα οποία επιχειρούσε να απεξαρτηθεί, χωρίς αξιοσημείωτη ομολογουμένως επιτυχία, μέχρι το τέλος της ζωής του. Πέθανε το 1997 σε ηλικία 83 ετών.

William S. Burroughs - Γυμνό Γεύμα

Λιλή Ζωγράφου - Η αγάπη άργησε μια μέρα

"Από τα 23 βιβλία μου είναι εκείνο που με πόνεσε περισσότερο. Θα το έλεγα ερωτικό αν δεν κυριαρχούσε σε συτό η απάνθρωπη σκληρότητα της πατριαρχικής οικογένειας. Οι βασικοί χαρακτήρες είναι καθωσπρέπει γυναίκες που σπαταλούν τη ζωή τους στις κοινωνικές συμβάσεις και την ερωτική στέρηση." Λ. Ζ.

Μια παλιομοδίτικη ιστορία που ξετυλίγεται σαν μαγευτικό παραμύθι, χάρη στην ομορφιά και τη λαχτάρα των ηρωίδων που αντιστέκονται στον αμείλικτο χρόνο, περιμένοντας καρτερικά την προσγείωση του μεγάλου έρωτα. Γιατί υπήρχε μια εποχή που η αγάπη αργούσε να' ρθει.

Αυτό είναι το πλέον γνωστό και ευπώλητο βιβλίο της συγγραφέως. Στην επιτυχία του αυτή συνέβαλε μάλλον πολλά και η μεταφορά του στη μικρή οθόνη πριν μερικά χρόνια.

Και σ’ αυτό το μυθιστόρημα η συγγραφέας καταπιάνεται με ένα από τα πλέον αγαπητά της θέματα: τις εμμονές των ανθρώπων στα περί του σωστού, στις μικρές κλειστές κοινωνίες.

Είναι η ιστορία της Ερατώς. Μιας έφηβης που γνωρίζει κάποιον ιταλό στη διάρκεια της κατοχής, τον οποίο ερωτεύεται, χωρίς καλά καλά να καταλαβαίνει τι πάει να πει έρωτας. Ο ιταλός θα γίνει και ο πατέρας του παιδιού της, μιας κόρης που δε θα μάθει την αλήθεια για το ποια είναι η μάνα της, παρά στο τέλος της ιστορίας.

Όλοι οι ήρωες του βιβλίου είναι υπόδουλοι στα πάθη τους. Όλοι είναι βαθιά ανθρώπινοι χαρακτήρες, που αγνοώντας τι πάει να πει ζωή, νομίζουν πως ζούνε, ή ακόμη χειρότερα, επιλέγουν συνειδητά να επιβιώνουν μέσα στις ψευδαισθήσεις τους. Η Ζωγράφου δε χαρίζεται καθόλου στους ήρωές της. Επιφυλάσσει σε όλους, ακόμη και στους πλέον αγαπητούς, μια σκληρή μοίρα. Βάζει όλη την οργή της μέσα στην Ερατώ και την οδηγεί στο να κατακεραυνώσει την κοινωνία. Την χτυπάει αλύπητα και τη λυτρώνει κάθε στιγμή, τη λυπάται και τη δικαιώνει. Η Ερατώ λειτουργεί κάπως σα μια συλλογική συνείδηση: λέει όσα σκέφτονται αλλά δε λένε οι άλλοι, είναι το μαύρο πρόβατο και ταυτόχρονα ο φάρος της ελπίδας, τρυφερή ως τα άκρα και κυνική ως ακόμη πιο πέρα, αφού δε θα διστάσει να φτύσει κατάμουτρα την ίδια της την κόρη. Μέσα από τον πόνο γίνεται μια ασυμβίβαστη που δε θα μπορέσει ποτέ να αντικρύσει τη χαρά.

Η ιστορία της Ερατώς είναι η ιστορία της καταπίεσης των γυναικών μέσα από μυθιστορηματική φόρμα. Είναι η ιστορία της δουλείας που πολλές γυναίκες, ακόμη και σήμερα θεωρούν καθήκον. Είναι η ιστορία της ανόδου και της πτώσης πολλών δήθεν κοινωνικών ψευδαισθήσεων.

Οι αφορισμοί δίνουν και παίρνουν σ’ αυτό το βιβλίο: ";Η τιμή; Λειτουργεί σαν φονικό όπλο για το θύμα και σαν ελαφρυντικό για το φονιά ...;";, "; ...;Δεν είχε ποτέ ηλικία, όπως όλοι που δεν αγαπήθηκαν ...;";, "; ...;Οι τίτλοι δικά μας κατασκευάσματα είναι, εμείς τα αποδίδουμε σε κάποιους είτε από δουλοπρέπεια ή κι από άγνοια ...;";, "; ...; Η γυναίκα είναι ένα φυσικό αγαθό όπως κι η γη και το ποτάμι ...;";, "; ...;Ο καθένας μας είναι αθώος ώσπου να γνωρίσει τη χυδαιότητα, τη βαναυσότητα των απάνθρωπων, ώσπου να βουτήξει ως το λαιμό στη λάσπη που εκκρίνει ο άλλος";, ";Τι θα πει ελευθερία; Μα η αθωότητα να μη γνωρίζεις την ασκήμια των ανθρώπων. Μόνο ως τότε είσαι λεύτερος";, "; ...;Ο θάνατος δεν είναι το χειρότερο. Το χειρότερο είναι ο άνθρωπος";, "; ...;Πρέπει να ’χεις μέσα σου την ελευθερία για να την αναγνωρίσεις όταν τη συναντήσεις";, "; ...;Πεθαίνω από τη χαρά μου πως ο τύραννος πέθανε";.

Όταν η κουβέντα φτάνει στο πρόσωπο της μάνας, τότε οι λέξεις γίνονται ποίηση: ";Η μάνα μας ήταν γλυκοφιλούσα ζωοδότρα, ζέσταινε τις βαρυχειμωνιές και ξαναστέριωνε την ομορφιά του κόσμου. Όχι δεν ήταν Θεός, είναι αδιάφορος αυτός, η μάνα μας αγαπούσε, Θεέ πόσο αγαπούσε ...; αν μου σκίσεις με μια μαχαιριά το δέρμα δεν θα τρέξει αίμα μα η αγάπη της, τέτοια αγάπη βύζαξα ...;";, ";Και το πιστεύω όταν την αποκαλώ αντιαγία γιατί οι άγιοι κι ο Θεός έχουν απάνθρωπες απαιτήσεις από τους θνητούς, ενώ η μάνα μας, τόσο ενάρετη η ίδια, ήξερε πόσο αντιανθρώπινο είναι το να είσαι αλάθητος";, ";Οχτώ φορές πλάστηκε μέσα της ο κόσμος κι έσκισε τα τοιχώματα ανυπόμονα να βγει στο φως πασπατεύοντας για αγάπη";.

Η Λιλή Ζωγράφου μ’ αυτό το μεγαλοπρεπές λιτό κείμενο καταφέρνει να παρασύρει τον αναγνώστη σε σκέψεις, να τον κάνει να δει τη ζωή με άλλο μάτι, να ανοίξει την καρδιά του σε ανυποψίαστες αλήθειες. Πρόκειται για ένα από τα πιο όμορφα μικρά διαμάντια της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας.

Λιλή Ζωγράφου - Η αγάπη άργησε μια μέρα

Milan Kundera - Η αβάσταχτη ελαφρότητα του Είναι

Θεωρούμενη το αριστούργημα του Μίλαν Κούντερα, "Η αβάσταχτη ελαφρότητα του Είναι" ακολουθεί τα μεγάλα πρότυπα του μυθιστορήματος-δοκιμίου, τοποθετώντας τη δράση στην Πράγα της δεκαετίας του 1960, των ζοφερότερων χρόνων του τσεχοσλοβακικού κομμουνιστικού καθεστώτος. Έρωτας και ιδεολογία, αυταπάτες και διαψεύσεις συναντιούνται και συγκρούονται σε ένα πεδίο δυνάμεων αναμφισβήτητα καταπιεστικό, όπου η λαχτάρα για την ελευθερία και για μια διάσπαση της ύπαρξης "ελαφρότερη" παίρνει δραματικά την όψη μιας προσμονής καταδικασμένης στην αποτυχία. Η ιστορία του έρωτα ανάμεσα τον Τόμας, γιατρό και πρώην κομμουνιστή αλλά ακόμη υλιστή, και στην Τερέζα, δοσμένη αντίθετα στη συλλογιστική μιας "ψυχής" προς αναζήτηση, γίνεται εύκολα το υπόδειγμα για όλες τις ασυνεννοησίες και τις μελαγχολίες που μπορούν να αναδυθούν όταν ο έρωτας γίνεται κατά πρώτο λόγο βολιδοσκόπηση προορισμένη να βυθομετρήσει τις αβύσσους της ίδιας μας της δυστυχίας. Οι προδοσίες και οι εγκαταλείψεις, οι συγκρούσεις και οι συμφιλιώσεις προκύπτουν από την προσπάθεια φυγής από μια αλήθεια της ύπαρξης, που ο συγγραφέας την προσεγγίζει σε ασυνήθιστο βάθος, μια αλήθεια που είναι ίσως αδύνατο, όσο και αν πασχίσει κανείς, να την αποδεχτεί, ως το έσχατο όριό της. Αλλά το θαύμα που συντελείται από τον Κούντερα συνίσταται στο ότι όλα αυτά μας τα προσφέρει με απίστευτα ανάλαφρο χειρισμό, με ένα επίχρισμα χαμογελαστής ειρωνείας, η οποία χωρίς να ευτελίζει τα συμφραζόμενα, πετυχαίνει να μας κάνει να αισθανθούμε ότι η υπόθεση αφορά όλους μας. (εφημερίδα "La Repubblica")

Milan Kundera - Η αβάσταχτη ελαφρότητα του Είναι

Paulo Coelho - Η Βερόνικα αποφασίζει να πεθάνει

"Οι ποιητές αγαπούσαν την πανσέληνο και έγραφαν γι΄αυτή χιλιάδες στίχους, αλλά η Βερόνικα είχε πάθος για το μισοφέγγαρο, επειδή είχε ακόμη χώρο να μεγαλώσει, να επεκταθεί, να γεμίσει με φως όλη την επιφάνειά του πριν από την αναπόφευκτη παρακμή του."

Η Βερόνικα ζει με τα ίδια όνειρα και τις ίδιες επιθυμίες που έχει ο κάθε νέος σε οποιοδήποτε μέρος του κόσμου. Κάνει μια καλούτσικη δουλειά και μένει σ' ένα μικρό διαμέρισμα που της παρέχει την ευχαρίστηση του ιδιωτικού της χώρου. Συχνάζει σε μπαρ με κίνηση. Συναντά όμορφα αγόρια και βγαίνει με μερικά. Παρ’ όλα αυτά, η Βερόνικα δεν είναι ευτυχισμένη. Κάτι της λείπει στη ζωή. Γι’ αυτό, το πρωί της 11ης Νοεμβρίου 1997, η Βερόνικα αποφασίζει να πεθάνει.

Φαντασία και όνειρα. Έρωτας και τρέλα. Επιθυμία και θάνατος. Οδεύοντας προς το θάνατο, η Βερόνικα διαπιστώνει ότι κάθε στιγμή της ύπαρξης αποτελεί μια επιλογή για το αν θα ζήσουμε ή αν θα τα παρατήσουμε όλα. Η Βερόνικα δοκιμάζει νέες ηδονές και ανακαλύπτει ότι πάντα υπάρχει κάποιο νόημα για τη ζωή. Μόνο που ο χρόνος είναι λίγος. Η Βερόνικα αποφάσισε να πεθάνει και αυτός ο δρόμος δεν έχει επιστροφή.

Paulo Coelho - Η Βερόνικα αποφασίζει να Πεθάνει

Φρέντυ Γερμανός - Υγρές νύχτες

Ο Φρέντυ Γερμανός γεννήθηκε στην Αθήνα στις 5 Σεπτεμβρίου 1934 με καταγωγή από την Μυτιλήνη. Έβγαλε το Βαρβάκειο ως ο χειρότερος μαθητής της τελευταίας πεντηκονταετίας στα θετικά μαθήματα, κάτι όχι και τόσο σπάνιο, μια και οι περισσότερες ιδιοφυίες ήταν "τούβλα" στο σχολείο!

Στράφηκε στην δημοσιογραφία, κρατώντας όλα τα κείμενα και διηγήματα που έγραψε σε ηλικία 17 με 26 ετών στο συρτάρι, μέχρι το 1998, ενώ συνέχισε τις σπουδές του στη τότε Πάντειο Ανωτάτη Σχολή και στη Σχολή Δημοσιογραφίας Όλσον. Μιλούσε αγγλικά και γαλλικά και ήταν μόνιμος κάτοικος Αθηνών. Από το 1953 ως ελεύθερος ρεπόρτερ ανέλαβε πολλές δημοσιογραφικές αποστολές σε διάφορες χώρες, (Αμερική, Καναδά, Ρωσία, Αφρική και Περσία), για λογαριασμό εφημερίδων και περιοδικών.

Συνάντησε δεκάδες διάσημα πρόσωπα, πολιτικούς αρχηγούς, λογοτέχνες, ηθοποιούς, και τους πήρε συνέντευξη. Είχε επισκεφτεί το ακρωτήριο Κανάβεραλ (σήμερα Κένεντι) το 1969 ως απεσταλμένος της "Απογευματινής" για να παρακολουθήσει το άλμα του ανθρώπου στο φεγγάρι και μετά από δέκα περίπου χρόνια βγήκε στις προθήκες των βιβλιοπωλείων το πρώτο του μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας (Ο Εχθρικός Πλανήτης) και είχε μεγάλη επιτυχία. Έγινε γνωστότατος ως ευθυμογράφος με πηγαίο χιούμορ, παρατηρητικότητα και πρωτότυπο ύφος. Οι σχολιασμοί του στις διάφορες συνεντεύξεις που παρουσιάστηκε ήσαν τόσο οξυδερκείς, ώστε ορισμένοι νόμιζαν πως του ήσαν γνωστές από πριν οι ερωτήσεις και είχε προετοιμάσει τις απαντήσεις. Έγραψε πολλά βιβλία (συνολικά 25) και η ποιότητα της γραφής είχε πάντοτε ως αποτέλεσμα ένα μεγάλο πλήθος πωλουμένων αντιτύπων, κάνοντας τον Φρέντυ Γερμανό έναν από τους πιό πολυδιαβασμένους Έλληνες συγγραφείς του καιρού μας (έρευνα του περιοδικού «Διαβάζω»). Υπήρξε σχεδόν ο κατ΄ αποκλειστικότητα ρεπόρτερ που κάλυψε τον Πριγκιπικό γάμο της Σοφίας και του Χουάν Κάρλος και στη συνέχεια τον Βασιλικό γάμο του Κωνσταντίνου και της Άννας Μαρίας στο περιοδικό "Εικόνες". Ήταν μέλος της Ενώσεως Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών. Ήταν άνθρωπος των media αλλά δεν ανήκε σε μιά παράταξη, σε μιά εφημερίδα, σε ένα κανάλι. Εργάστηκε στις εφημερίδες "Ελευθερία" 1954 - 1960, "Μεσημβρινή" 1960 - 1967, "Απογευματινή" 1968 - 1973, και "Ελευθεροτυπία" 1975 - 1990.

Δυστυχώς, ο Φρέντυ Γερμανός κατέληξε στα 65 του χρόνια, την Παρασκευή 21 Μαΐου 1999, νικημένος σε μικρό χρονικό διάστημα από γενικευμένη κακοήθη νεοπλασία. Είχε στο πλευρό του μέχρι την τελευταία στιγμή την σύζυγό του ηθοποιό και χορεύτρια Μαρία Ιωαννίδου και την κόρη του (από την πρώτη του σύζυγο Εριέττα Μαυρουδή) στιχουργό και δημοσιογράφο Ναταλία Γερμανού. Η κηδεία του έγινε ένα απόγευμα μιάς βροχερής μέρας με συνοδεία μουσικής από σαξόφωνο και θρήνου από πάμπολλους φίλους. Λίγο χώμα από την Μυτιλήνη, όπου πέρασε τα τελευταία του καλοκαίρια, τον σκέπασε.

Οι "Υγρές Νύχτες" είναι το πρώτο βιβλίο του Φρέντυ Γερμανού - το έγραψε ανάμεσα στα 17 και στα 26 του χρόνια, αλλά δεν το τύπωσε γιατί δεν έβρισκε εκδότη. Η ιστορία της Δάφνης και του Τζόνυ είναι μια αληθινή ιστορία, που ο συγγραφέας την έζησε στην εφηβεία του "νύχτα πρός νύχτα". Ξετυλίγεται στο "Ρίτς", ένα καμπαρέ του '51, με τα σαξόφωνα να σκεπάζουν τον απόηχο του Εμφυλίου κι έναν Αμερικανό αξιωματικό να ζει το ρομαντικό του πάθος με μια αμαρτωλή Ελληνίδα.

Φρέντυ Γερμανός - Υγρές νύχτες

Isaac Asimov - Εγώ, το Ρομπότ

Ο Ισαάκ Ασίμωφ (Isaac Asimov) γεννήθηκε στο Πετροβίτσι της Ρωσίας στις 2 Ιανουαρίου 1920 και πέθανε στις ΗΠΑ στις 6 Απριλίου του 1992. Μετανάστευσε στη χώρα αυτή το 1923 και πήρε την αμερικάνικη υπηκοότητα το 1928. Σπούδασε στο πανεπιστήμιο της Κολούμπια, από το οποίο αποφοίτησε το 1939. Παντρεύτηκε το 1942 και απέκτησε δύο παιδιά. Το 1955 έγινε καθηγητής βιοχημείας στην ιατρική σχολή του πανεπιστημίου της Βοστώνης. Υπήρξε επίσης εταίρος επιστημονικών συλλόγων, με αρκετές διακρίσεις στο ενεργητικό του για τις επιστημονικές του έρευνες. Ο Ασίμωφ είχε τέλεια γνώση πάνω στις φυσικές επιστήμες, που τη συνδύαζε με έντονη διορατικότητα και αντίληψη της ανθρώπινης συμπεριφοράς και ψυχολογίας. Έγραψε 465 περίπου δημοσιευμένα βιβλία, από τα οποία τα 25 είναι καθαρά επιστημονικής φαντασίας και τα υπόλοιπα μελέτες και επιστημονικά συγγράμματα. Τα γνωστότερα έργα του είναι η σειρά μυθιστορημάτων με τα Ρομπότ ("Εγώ, το Ρομπότ", "Έρχονται τα Ρομπότ", "Σπηλιές από Ατσάλι", "Ο Γυμνός Ήλιος", "Τα Ρομπότ της Αυγής", "Ρομπότ και Αυτοκρατορία" ) και η σειρά της Γαλαξιακής Αυτοκρατορίας ("Γαλαξιακή Αυτοκρατορία" 1-6) που διαδραματίζονται στο ίδιο μυθιστορηματικό περιβάλλον, και με αυτήν τη χρονική σειρά.

Το 1950 ο Ισαάκ Ασίμωφ έγραψε το βιβλίο επιστημονικής φαντασίας «Εγώ, το Ρομπότ» (I robot). Ο πολυγραφότατος αυτός συγγραφέας, η λίστα των συγγραμάτων του υπερβαίνει τα 450 στον αριθμό, εισήγαγε τότε με το λογοτεχνημά του τους τρεις νόμους της Ρομποτικής, που έμελλε να μείνουν ιστορικοί με την εντύπωση που προκάλεσαν ακόμα και στον επιστημονικό κόσμο. Στο ομώνυμο βιβλίο παρουσιάζεται ουσιαστικά η συνέντευξη μιας ρομποτοψυχολόγου, μέσα από την οποία μας εξιστορούνται εννέα μικρές ιστορίες σχετικές με ρομπότ. Όλες αυτές οι ιστορίες ήταν εξαιρετικά ευφάνταστες και ευφυείς και περιστρέφονταν γύρω από αυτούς τους τρείς νόμους. Οι τρεις αυτοί βασικοί νόμοι ήταν :

1. Ένα ρομπότ δεν μπορεί να βλάψει άνθρωπο ή, εξαιτίας της αδρανείας του, να τον αφήσει να πάθει κακό.

2. Ένα ρομπότ πρέπει να υπακούει στις διαταγές που του δίνει ο άνθρωπος εκτός αν αυτό έρχεται σε σύγκρουση με τον πρώτο νόμο.

3. Ένα ρομπότ πρέπει να προφυλάξει τον εαυτό του εκτός αρκεί να μην έρχεται σε σύγκρουση με τον πρώτο και δεύτερο νόμο.

(Έγχειρίδιο Ρομποτικής 56η έκδοση 2058 μ.Χ.)

Isaac Asimov - Εγώ, το Ρομπότ

Valerio Massimo Manfredi - Η ασπίδα της Σπάρτης

Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, δε σκοτώθηκαν και οι τριακόσιοι Σπαρτιάτες πολεμιστές από τους στρατιώτες του Ξέρξη, του βασιλιά των Περσών, στη μάχη των Θερμοπυλών: δύο απ' αυτούς ξέφυγαν, φέρνοντας σωτήριο μήνυμα πίσω στην πόλη...

Στο βιβλίο του Η Ασπίδα της Σπάρτης, ο Βαλέριο Μανφρέντι μάς παρουσιάζει την ιστορία μιας οικογένειας από τη Σπάρτη που εξαναγκάζεται από έναν απάνθρωπο νόμο να εγκαταλείψει τον έναν από τους δύο γιους της -που γεννήθηκε ανάπηρος- στις δυνάμεις της φύσης. Ο πρώτος γιος, ο Βρύθος, είναι πολεμιστής, ενώ ο δεύτερος, ο Τάλως, γλιτώνει το θάνατο χάρη σ' έναν είλωτα βοσκό.

Η ζωή των δύο αδερφών καθορίζεται από την αντιπαράθεση της Περσικής Αυτοκρατορίας με τις ελληνικές πόλεις-κράτη -μια θηριώδης, ανηλεής σύγκρουση-, μέχρι που τους ενώνει η αλληλεγγύη σε μια συγκλονιστική, ασυνήθιστη πράξη τόλμης.

Πρόκειται για ένα ένα μυθιστόρημα βασισμένο σε ιστορικά στοιχεία και ορθές πηγές, πλέκει μιά ιστορία με πραγματικά και φανταστικά πρόσωπα και είναι μιά πρώτης τάξεως ευκαιρία για τους ενδιαφερόμενους να φρεσκάρουν τις ιστορικές τους γνώσεις.

Valerio Massimo Manfredi - Η ασπίδα της Σπάρτης

Jostein Gaarder - Ο κόσμος της Σοφίας

Η ιστορία ενός δεκατετράχρονου κοριτσιού που ανακαλύπτει τον θαυμαστό κόσμο της Δυτικής φιλοσοφίας, με τη βοήθεια ενός μυστηριώδους δασκάλου και φίλου. Στο ταξίδι της μέσα στο χώρο και στο χρόνο, η μικρή Σοφία συναντά τους διάσημους δασκάλους της Ελληνικής Αρχαιότητας, της Αναγέννησης και του Διαφωτισμού. Η έλξη αυτής της αρμονίας, που εκτείνεται μέσα από τους αιώνες τη βάζει, εντούτοις, σε μεγάλο κίνδυνο. Τελικά, μαθαίνει πώς να χρησιμοποιεί τον υπέροχο κόσμο των φιλοσοφικών ιδεών για τους δικούς τις σκοπούς, βρίσκοντας έτσι το δρόμο της προς την ελευθερία.

Ενα βιβλίο μυστηρίου. Ενα μυθιστόρημα σκέψης, γνώσης, πνεύματος, απόλαυσης, περιπέτειας. Kαι πάνω απ' όλα η Iστορία της Φιλοσοφίας από την αρχή ως την εξέλιξή της μέχρι σήμερα.

Ο Νορβηγός συγγραφέας του βιβλίου «Ο Κόσμος της Σοφίας» Jostein Gaarder, είναι καθηγητής φιλοσοφίας. Γνωρίζοντας καλά την ανάγκη του ανθρώπου για γνώση και ιδιαίτερα τα επίμονα εφηβικά ερωτήματα, μας παρουσιάζει την ιστορία της φιλοσοφίας μέσα από ένα καταπληκτικό μυθιστόρημα. Πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτό το μυθιστόρημα έχει ένα δεκαπεντάχρονο κορίτσι, η Σοφία. Όπως κάθε έφηβος, έτσι και εκείνη θεωρεί τη ζωή της ανιαρή μέχρι να αρχίσει να λαμβάνει ανώνυμες επιστολές με απλά ερωτήματα για την καθημερινότητά της, τα οποία θα αποδειχθεί ότι έχουν βαθύτατες έννοιες και θα την οδηγήσουν στο «παιχνίδι» της φιλοσοφίας. Σκοπός του «παιχνιδιού» είναι να βρει τις απαντήσεις που χρειάζεται, για να μάθει από πού και γιατί δημιουργήθηκε ο κόσμος στον οποίο ανήκει. Ταξιδεύει μέσα στο χρόνο από την εποχή της αρχαίας Ελλάδας ως το σήμερα. Συναναστρέφεται με φιλοσόφους, μαθαίνει απόψεις και γεγονότα, τα οποία ενώ τώρα θεωρούνται αυτονόητα, κάποτε υπήρξαν υπέρλογα. Μαθαίνει επίσης ότι υπήρξαν άνθρωποι που έδωσαν ακόμη και τη ζωή τους για να υποστηρίξουν τα «πιστεύω» τους, τα οποία ταυτίζονται με τα σημερινά δεδομένα και μας υπενθυμίζει ότι ο άνθρωπος εξελίσσεται μέρα με τη μέρα, καθώς και ότι αυτό θα συμβαίνει μέχρι να επέλθει το τέλος του είδους του.

Αυτό το βιβλίο χαρίζει στον καθένα μας ένα τέτοιο ταξίδι γνώσης και φαντασίας με «ανοιχτό» εισιτήριο, έτσι ώστε να ταξιδέψουμε όποτε θέλουμε και όσες φορές επιθυμούμε. Επιπλέον, μας προσφέρει τη δυνατότητα να «συμφιλιωθούμε» με τον εαυτό μας σε επίπεδο αναγνώρισης, καθώς και να καταλάβουμε τα πολύ λεπτά σύνορα μεταξύ συνειδητού, υποσυνείδητου και ασυνείδητου. Θα μας δοθεί βοήθεια στο να επιλέξουμε το δρόμο που θα ακολουθήσουμε για να βρούμε τις δικές μας απαντήσεις.

Jostein Gaarder -Ο κόσμος της Σοφίας (1)
Jostein Gaarder -Ο κόσμος της Σοφίας (2)

Vladimir Nabokov - Γέλιο στο σκοτάδι

«Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε στο Βερολίνο της Γερμανίας κάποιος ονόματι Αλμπίνους. Επρόκειτο για πλούσιο, αξιοσέβαστο, ευτυχισμένο άνθρωπο. Μια ωραία μέρα εγκατέλειψε τη σύζυγό του για χάρη νεαρής ερωμένης. Ήταν ερωτευμένος· όχι όμως κι εκείνη. Η ζωή του τέλειωσε σε πλήρη καταστροφή. Αυτή είναι όλη η ιστορία διατυπωμένη σε λίγες γραμμές, που θα μας αρκούσαν αν δεν υπήρχε το όφελος και η απόλαυση της διήγησης. Και παρ΄ ότι μια ταφόπετρα, τυλιγμένη στα βρύα, έχει άφθονο χώρο για να περιλάβει τη συντμημένη εκδοχή μιας ανθρώπινης ζωής, η έκθεση της λεπτομέρειας είναι πάντοτε ευπρόσδεκτη.»

Σε μια παράγραφο ο Ναμπόκωφ εκσφενδονίζει τον αναγνώστη σ' αυτόν τον ωμό απολογισμό του ερωτικού εξευτελισμού και της ταπείνωσης. Σε μια σειρά από ζωντανές, συχνά σύντομες σκηνές, οδηγεί την υπόθεση στην αναπόφευκτη τραγική ολοκλήρωση. Είναι μια θλιβερή, σαδιστική ιστορία, στην οποία το συγκινητικό και ανικανοποίητο πρόσωπο του Αλμπίνους, αδύναμο να θέσει τέρμα στην σταδιακή αυτοκαταστροφή, γίνεται έρμαιο της μικρής ερωμένης του. Η νεαρή Μαργκό του Γέλιου στο σκοτάδι προεικονίζει την διάσημη Λολίτα. Γυναίκα-παιδί, καταστροφική και συνάμα ασήμαντη, εισέρχεται στη ζωή του εραστή της, αξιοπρεπούς αστού, για τη χαρά του και για τη δυστυχία του. Πρόκειται για ένα συναρπαστικό γλίστρημα προς την κόλαση ενός άντρα που κυριαρχείται απ' τον αδύνατο έρωτα. Ο Βλαντιμίρ Ναμπόκωφ (1899-1977) έγραψε μια πρώτη εκδοχή του μυθιστορήματος στα ρωσικά με τον τίτλο Camera Obscura, που δημοσίευσε το 1932, και το διασκεύασε ο ίδιος στα αγγλικά και το εξέδωσε το 1938 με τον τίτλο "Το γέλιο στο σκοτάδι".

Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ - Γέλιο στο σκοτάδι

Ιούλιος Βερν - 20.000 λεύγες κάτω από τη θάλασσα

Ένα απειλητικό και μυστηριώδες σκάφος αναδύεται μέσα απ' τα βάθη των ωκεανών. Ο Ναυτίλος, το περιβόητο υποβρύχιο, εμβολίζει ένα πολεμικό πλοίο που το καταδιώκει και τρεις άνθρωποι αιχμαλωτίζονται από τον αινιγματικό κυβερνήτη του σκάφους, τον πλοίαρχο Νέμο. Ο καθηγητής Αρονάξ, ο βοηθός του Κονσέιγ και ο Νεντ Λαντ θα ζήσουν μια περιπετειώδη περιπλάνηση ταξιδεύοντας 20.000 λεύγες κάτω από τη θάλασσα. Το ατέλειωτο ταξίδι τους τους φέρνει αντιμέτωπους με θαλάσσια τέρατα και απειλητικά πλάσματα του βυθού ενώ τα μυστηριώδη σχέδια του πλοιάρχου Νέμο τους οδηγούν στα πέρατα της Γης, εκεί όπου κρύβονται συγκλονιστικά μυστικά. Οι τρεις σύντροφοι αποκομίζουν πολύτιμες γνώσεις και ζουν πρωτόγνωρες εμπειρίες πληρώνοντας ακριβά όμως το τίμημα της αιχμαλωσίας τους. Απ' τα παγωμένα νερά του Ειρηνικού ώς τα πιο εξωτικά μέρη και τα ερείπια της χαμένης Ατλαντίδας, η πραγματικότητα ξεπερνά και την πιο τολμηρή φαντασία.

Ιούλιος Βερν - 20.000 λεύγες κάτω από τη θάλασσα

Ernest Hemingway - Ο ήλιος ανατέλλει ξανά

Πρόσωπα δυστυχισμένα, εκπατρισμένα, ανέστια, χωρίς ή με διαλυμένες οικογένειες, ρεμάλια, αφημένα στη μανιακή κυριαρχία του σεξ - μιλούν αντί να εργάζονται - μπεκροπίνουν ολημερίς στα μπαρ, στις ταβέρνες, στο ταξίδι - δέρνονται από ζηλοτυπία -ξαναφιλιώνουν - η αηδία, το βουβό δράμα, το τέλμα...

Και οι ταυρομαχίες, ένας ολάκερος λαός - ένας όχλος που παραληρεί σε μια εφταήμερη ξέφρενη φιέστα, μεθυσμένος αδιάκοπα από το κρασί και το πάθος - άνθρωποι που ποδοπατιούνται και ξεκοιλιάζονται από τους μελλοθάνατους ταύρους, καθώς τους συνοδεύουν κοπαδιαστά στις αρένες, με αποκορύφωμα τη σαδιστικά τελετουργική θανάτωση του ζώου από τον ταυρομάχο σ ένα συγκλονιστικό και αποτροπιαστικό παιχνίδι του θανάτου...

Ο Αμερικανός συγγραφέας Ernest Hemingway ήταν γιος γιατρού με πνευματικά ενδιαφέροντα. Πέρασε τα παιδικά και νεανικά του χρόνια στα περίχωρα του Σικάγου, με αλησμόνητες διακοπές στα δάση του Μίτσιγκαν, όπου κατοικούσαν ακόμη Ερυθρόδερμοι. Ξεκίνησε σαν δημοσιογράφος. Πολέμησε στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο και ήταν ανταποκριτής οτον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο. Ταξίδεψε πολύ, ιδίως στην Αφρική. Αυτοκτόνησε, αφήνοντας πολύ μεγάλο έργο για το οποίο τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ. Μερικά έργα του: «Ανοιξιάτικοι χείμαρροι», «Ο ήλιος ανατέλλει ξανά», «Αποχαιρετισμός στα όπλα». «Για ποιον χτυπά η καμπάνα». «Τα χιόνια του Κιλιμάντζαρο» κλπ.

Το βιβλίο "Ο ήλιος ανατέλλει ξανά" καθιερώνει τον Hemingway ως αξιόλογο συγγραφέα και μας εισάγει στο κλασσικό, απέριττο ύφος του. Μέσα από τις σελίδες του ζωντανεύουν στιγμές από τη ζωή μιας παρέας "αυτοεξόριστων" στο Παρίσι, καθώς και προσωπικά βιώματα πάνω στα έργα και τις μέρες της γενιάς του, της "χαμένης γενιάς", όπως χαρακτηρίστηκε. Οι ήρωες του έργου, οι οποίοι έχουν βγει από το σφαγείο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου παραπαίουν ανάμεσα σε μνήμες, απωθημένα, διαψεύσεις ελπίδων, ζήλιες, αδιέξοδα. Μέσα σε ένα κλίμα φαινομενικής ανεμελιάς και ελευθερίας, ουσιαστικά ασφυκτιούν και αναζητούν διέξοδο στην κραιπάλη και στο ποτό...

Έρνεστ Χεμινγουέη - Ο ήλιος ανατέλλει ξανά

George Bernard Shaw - Το μαύρο κορίτσι που αναζητούσε το Θεό

"Το μαύρο κορίτσι που αναζητούσε το θεό", είναι από τα πιο έξοχα δείγματα της συγγραφικής μεγαλοφυίας του Σω. Γραμμένο στο ίδιο ύφος με την Καντίτ του Βολταίρου, το μαύρο κορίτσι έρχεται αντιμέτωπο με μια σειρά από γηραιούς κυρίους, όλοι τους, σχεδόν πάντα, ντυμένοι με άσπρες μακριές νυχτικιές. Όταν όμως κουραστεί από την αναζήτηση της, τότε θα βρει καταφύγιο στον κοκκινομάλη Ιρλανδό σοσιαλιστή, ακολουθώντας τη συμβουλή του Βολταίρου ότι η πιο σοφή στάση απέναντι στη ζωή είναι να καλλιεργείς το δικό σου κήπο.

Ο σπουδαίος αυτός Ιρλανδός δραματουργός γεννήθηκε το 1856 στο Δουβλίνο. Σε ηλικία 20 ετών πηγαίνει στο Λονδίνο και αναπτύσσει μία έντονη λογοτεχνική δραστηριότητα. Γίνεται μέλος της «Φαβιανής εταιρίας» στην οποία παρέμεινε γιά 27 χρόνια. Εκείνη την περίοδο γράφει αρκετά μυθιστορήματα τα οποία όμως στέφθηκαν από πλήρη αποτυχία.

Στο θέατρο η πρώτη του δουλειά ήταν το έργο Σπίτια χήρων και ακολούθησαν, Ο ερωτύλος και Το επάγγελμα της κυρίως Γουώρρεν. Το 1901 ο Σω έγραψε ένα από τα σημαντικότερα έργα του, το Άνθρωπος και υπεράνθρωπος. Θέμα του ο εκσυγχρονισμένος Δον Ζουάν. Επιτυχία σημείωσαν επίσης: Το άλλο νησί του Τζων Μπουλ, Το δίλλημα του Γιατρού, Ο ανδροκλής και το λιοντάρι και Ο Πυγμαλίων που έγινε μεγάλη επιτυχία με τον τίτλο Ωραία μου κυρία. Το αριστούργημα του συγγραφέα όμως θεωρείται το Αγία Ιωάννα που έγραψε το 1923.

Σε όλα τα έργα του ασχολείται με τα κοινωνικά προβλήματα της εποχής του, η φτώχεια, η αδικία, η δουλεία είναι μερικά από αυτά και μέσα από τη γραφή του προσπαθεί να περάσει το μήνυμα στο κοινό και να μας το διδάξει. Αρκετά έργα του μεταφράστηκαν στο ελληνικό θέατρο αλλά και διασκευάστηκαν γιά τον κινηματογράφο. Το 1925 βραβεύθηκε με το Νόμπελ λογοτεχνίας. Ο Μπέρναρντ Σω πέθανε το 1950 σε ηλικία 94 ετών.

Τζωρτζ Μπέρναρντ Σω - Το μαύρο κορίτσι που αναζητούσε το Θεό

George Orwell - Η Φάρμα των ζώων

Η ιδέα της ανθρώπινης ισότητας, μεταφέρεται στην κοινωνία των ζώων ενός αγροκτήματος. Τα ζώα επαναστατούν ενάντια στον δυνάστη τους, τον άνθρωπο. Επιβάλλουν την δική τους κυριαρχία, και ανατρέπουν την τυραννία των ανθρώπων. Η μεγάλη επανάσταση εγκαθιστά μια νέα τάξη πραγμάτων. Αρχές της, η ισότητα και αδελφοσύνη όλων των ζώων.

Όμως οι επαναστατικές αρχές καταστρατηγούνται και διαστρεβλώνονται από τους νέους αφέντες. Χειρότερα από τους ανθρώπους, οι νέοι αρχηγοί ασκούν την καταπιεστική εξουσία τους και εκμεταλλεύονται ασύστολα τα υπόλοιπα ζώα της φάρμας. Το πρόσχημα των «δύσκολων καιρών» εξασφαλίζει το άλλοθι για απόλυτο έλεγχο της εξουσίας από τους λίγους, για στυγνή και πρωτοφανή καταπίεση.

Ο Όργουελ στρέφεται ενάντια σε κάθε ολοκληρωτισμό και δογματισμό, κάθε πολιτικό σύστημα που στηρίζει την εξουσία του στον έλεγχο της σκέψης και στην απόλυτη υποταγή των ατόμων.

Τζόρτζ Όργουελ - Η Φάρμα των ζώων

Oscar Wilde - Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι

Ένα από τα πιο ανορθόδοξα μυθιστορήματα της νεότερης εποχής, “Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι” αφηγείται τη συγκλονιστική ιστορία του ηδονοθήρα Ντόριαν ο οποίος, συνεπαρμένος από το εξαιρετικά όμορφο πορτρέτο που του φιλοτεχνεί ο ζωγράφος Μπάζιλ Χόλγουορντ, πουλάει την ψυχή του με αντάλλαγμα την αιώνια νεότητα και το αιώνιο κάλλος. Υπό την επιρροή του φίλου του, του λόρδου Χένρι Γουότον, ο Ντόριαν θα παραδοθεί σε έναν ακόλαστο τρόπο ζωής τον οποίο κρατά κρυφό από την υψηλή κοινωνία στα μάτια της οποίας παραμένει ένας τζέντλεμαν. Το πορτρέτο, σε αντίθεση με το άψογο παρουσιαστικό του, φέρει τα σημάδια της φθοράς του.

Οι υπαινιγμοί για τις ακατονόμαστες αμαρτίες στις οποίες επιδίδεται ο ήρωας προκάλεσαν σκάνδαλο όταν πρωτοκυκλοφόρησε το βιβλίο το 1891 - το βιβλίο χρησιμοποιήθηκε ως αποδεικτικό στοιχείο στη δίκη του Όσκαρ Ουάιλντ το 1895. Βέβαια, ούτε οι βρετανοί κριτικοί της εποχής επιφύλαξαν θερμή υποδοχή στο έργο αυτό, αν και τα λόγια του συγγραφέα του, “Αφήστε το βιβλίο μου, σας παρακαλώ, στην αθανασία που του αξίζει”, αποδείχτηκαν μάλλον προφητικά.

Σήμερα, αν και έχουν μεσολαβήσει περισσότερα από εκατό χρόνια από τότε που πρωτοκυκλοφόρησε, η φαουστική ιστορία ηθικού ξεπεσμού του Όσκαρ Ουάιλντ εξακολουθεί να γοητεύει.

Oscar Wilde - Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι