Κ. Θ. Δημαράς: Kριτικός και ιστορικός της νεοελληνικής λογοτεχνίας, ο πρώτος και σημαντικότερος μελετητής του νεοελληνικού διαφωτισμού. Ξεκίνησε τις σπουδές του στην Iατρική, αλλά ύστερα γράφτηκε στην Φιλοσοφική Aθηνών και πήρε τελικά πτυχίο από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το οποίο και τον αναγόρευσε διδάκτορα Φιλολογίας.
Δέκα σύγχρονοι ειδικοί, πανεπιστημιακοί δάσκαλοι, γλωσσολόγοι και φιλόλογοι, και ένας λογοτέχνης του 19ου αιώνα εξετάζουν δέκα βασικούς μύθους της φιλολογίας γύρω από τη γλώσσα. Απόψεις που εμφανίζονται σε κάθε εποχή σαν αυταπόδεικτες αλήθειες, ερήμην των γλωσσολογικών ερευνών και κυρίως των γλωσσικών νόμων. Απόψεις για τη φθορά και το θάνατο της γλώσσας, για την αγλωσσία των νέων, για τη μοναδικότητα της ελληνικής γλώσσας, για την ανέφικτη διδασκαλία της νεοελληνικής χωρίς καταφυγή στα αρχαία ελληνικά, για τις πλούσιες και τις φτωχές γλώσσες κ.ά. εξετάζονται εδω μέσα από το πρίσμα της αρμόδιας επιστήμης αλλά και της ιστορικής εμπειρίας.
"Το σύντομον τούτο αλλά περιεκτικόν και εις άκρον συμπεπυκνωμένον Έγκόλπιον του Σαλουστίου, συντεταγμένον εις άμεμπτον αττικήν διάλεκτον, είναι έργον το οποίον εξεπήγασεν από τάς προσπαθείας του Αυτοκράτορος Ιουλιανού προς αναστήλωσιν της αρχαίας ελληνικής παραδόσεως και αποτελεί θαυμαστήν όντως σύνοψιν των γενικών γραμμών όχι απλώς της ελληνικής φιλοσοφίας, αλλ' εν πολλοίς και της μυστηριακής και μεταφυσικής διδασκαλίας καθ' όλου περί θεών, κόσμου, ανθρώπου ψυχής, ειμαρμένης κ.α."
H μελέτη των δύο πανεπιστημιακών, που προλογίζεται από τον καθηγητή της Aστρονομίας του Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης κ. Bασίλειο Mπαρμπάνη, αντιμετωπίζει την έννοια του χρόνου από αστρονομική και ιστορική-φιλοσοφική άποψη παρουσιάζοντάς μας τις γιγαντιαίες προσπάθειες που έκανε ο άνθρωπος από τα πανάρχαια χρόνια για την κατανόηση του. Άλλωστε ο χρόνος αποτελεί ένα ατελείωτο πεδίο επιστημονικών και φιλοσοφικών αναζητήσεων. Oι συγγραφείς, αναπτύσσοντας το θέμα τους με απλότητα, γλαφυρότητα, επιστημονική σαφήνεια και ακρίβεια, το καθιστούν ίσως μοναδικό στο είδος του και δημιουργούν μια πλούσια πηγή γνώσεων τόσο ως προς την ιστορική όσο και ως προς τη φιλοσοφική εξέλιξη των ανθρωπίνων ιδεών περί χρόνου.
Το βιβλίο αυτό περιέχει τις πέντε διαλέξεις που έδωσε ο Κορνήλιος Καστοριάδης στη Θεσσαλονίκη και την Αλεξανδρούπολη τον Μάρτιο του 1993 με τα εξής θέματα: Η συμβολή της ψυχανάλυσης στην κατανόηση της γένεσης της κοινωνίας. Η παιδεία σε μια δημοκρατική κοινωνία, Αισχύλεια ανθρωπογονία και Σοφόκλεια αυτοδημιουργία του ανθρώπου, Οικολογία και πολιτική και Ψευδοχάος, Χάος και Κόσμος.
Το έργο του Richard Dawkins παρουσιάζει σε απλή γλώσσα τις σύγχρονες απόψεις για τη φυσική επιλογή, τη συμπεριφορά, τον αλτρουισμό ή τον εγωϊσμό του ατόμου. ‘Ολες αυτές οι απόψεις μεταφέρονται με ευκολία και σαφήνεια από τη γλώσσα των γονιδίων στη γλώσσα της καθημερινής ζωής.
Ο Ρίτσαρντ Ντόκινς (Richard Dawkins) (γεν. 26 Μαρτίου 1941, Ναϊρόμπι, Κένυα) συγκαταλέγεται ανάμεσα στους κορυφαίους εξελικτικούς βιολόγους. Ανέπτυξε θεωρίες για να περιγράψει πλευρές που συσχετίζουν τη συμπεριφορά των ζώων (ανταγωνισμός, συνεργασία και επικοινωνία) με τα γονίδια, τις βασικές μονάδες κληρονομικότητας.
Το πρώτο εκλαϊκευτικό βιβλίο του μεγαλύτερου θεωρητικού φυσικού από την εποχή του Αϊνστάιν. Μέχρι σήμερα έχει μεταφραστεί στις περισσότερες γλώσσες, έχει πουλήσει παγκοσμίως περισσότερα από 20 εκατομμύρια αντίτυπα, έχει χαρακτηριστεί ως το βιβλίο της δεκαετίας του 1980 και έχει μπει στο βιβλίο Γκίνες επειδή παρέμεινε για το μεγαλύτερο διάστημα μέχρι σήμερα στους καταλόγους μπεστ σέλερ.
Ο Καστοριάδης είναι αυτός που από το ‘46, από δέκα χρόνια δηλαδή πριν από το ‘56 είχε αποκαλύψει το μύθο του «Εργατικού» Κράτους, την ταξική φύση αυτής της εκμεταλλευτικής κοινωνίας και την ασυμφιλίωτη αντίθεση ανάμεσα στις εργαζόμενες μάζες και τη σταλινική γραφειοκρατία, αντίθεση που με τη δύναμη φυσικού νόμου οδηγεί σε μια πάλη μέχρι θανάτου μεταξύ τους. Οι ούγγροι εργάτες με το όπλο στο χέρι επαληθέψανε αυτή την κριτική.
..Βασικό στοιχείο στα μυστήρια όλης της Μ. Ανατολής είναι ο «θνήσκων θεός», ο θεός που πεθαίνει και ανασταίνεται. Είναι ο βασικός συμβολισμός της σποράς και της βλάστησης, της ταφής και της ανάστασης.Και αυτός ο «θνήσκων θεός» είναι το κεντρικό πρόσωπο στα δρώμενα των μυστηρίων. Αυτή τη μορφή του «θνήσκοντος θεού» μετέφεραν οι Χριστιανοί στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Και τα δρώμενα των μυστηρίων του «θνήσκοντος θεού» είναι σχεδόν ατόφια στις τελετουργίες της Μεγάλης Εβδομάδας για τα πάθη και την Ανάσταση του Ιησού Χριστού.
Και το πρόσωπο αυτό που είναι παντού αρσενικό ακολουθεί μια γυναικεία μορφή. ερωμένη, σύζυγος, αδελφή. Υπάρχει και η περίπτωση της μητέρας που παρακολουθεί τον «θνήσκοντα θεού».
Στο Αιγαίο και στην Ελλάδα αλλάζει κάπως το σκηνικό. Ο «θνήσκων θεός» είναι θηλυκού γένους (η Περσεφόνη για τα Ελευσίνια μυστήρια), και την ανάστασή της την πετυχαίνει η μητέρα της (Δήμητρα)…
«Ως την ήμερα του θανάτου του, ολίγες φορές είχαμε ξανασυναντηθεί τις περισσότερες στην οδό Σταδίου. Ο Καρυωτάκης, ο ίδιος πάντα. Φορούσε τάχα την προσωπίδα του κοινωνικού ανθρώπου; Με ανεχόταν; Ίσως. Αφότου διάβασα τις “Ελεγείες και Σάτιρες” αυτό το πιστεύω. Μιλούσαμε πάντα σοβαρά. Ποτέ αστεία. Μα και ποτέ για τίποτα το πιο εσωτερικό, το πιο θερμό, το πιο δραματικό. Ή τελευταία φορά ήταν πού τον είδα να ψάχνει μόνο στα ράφια της Εθνικής Βιβλιοθήκης, ζητώντας λατινικά ρητά για την προμετωπίδα του βιβλίου του. Έπειτα έμαθα πώς αυτοκτόνησε στην Πρέβεζα, όπου για λίγο διάστημα τον είχαν μεταθέσει.
— «Τι κρίμα! Θα γινόταν μεγάλος ποιητής αν δεν αυτοκτονούσε!» “Ετσι είπαν, όσοι κατά βάθος πιστεύουν (και είναι οι περισσότεροι) ότι ή Τέχνη και ειδικότερα η Ποίησις, είναι μόνον ασχολία— πράγμα ανεξάρτητο από τη ζωή.
Μα συχνά έχουν λάθος. Για έναν αληθινό ποιητή, και μάλιστα γι αντιπροσωπευτικό ποιητή, ζωή και τέχνη γίνονται ένα. Για έναν αληθινό ποιητή, το έργο του, σαρξ εκ της σαρκός του και οστούν εκ των οστών του, δεν ειν’ άλλο, παρά τυχαία — και μοιραία — έκφραση της ζωής του, όμοια μ’ όλες τις άλλες, μαζί μ’ όλες τις άλλες, σε τρόπο που η τέχνη του να είναι η ζωή του και η ζωή του να είναι η τέχνη του, μαζί ν’ αρχίζουν, μαζί να προχωρούν και μαζί να τελειώνουν.»
«… Η σεξουαλική καταπίεση της κοινωνίας αποτελεί ένα αντιδραστικό θέμα που έχει μεγάλη σημασία. Η κοινωνία δε μπορεί να κάνει χωρίς την ανασταλτική της επίδραση πάνω στις κοινωνικές διαδικασίες, γιατί: […] προετοιμάζει την μετέπειτα υπακοή των ενηλίκων στην εξουσία του κράτους και του κεφαλαίου, καλλιεργώντας το φόβο απέναντι στην εξουσία σ’ όλα τα άτομα της κοινωνίας. - Ακρωτηριάζει τις κριτικές πνευματικές δυνάμεις των καταπιεσμένων μαζών. Η σεξουαλική απώθηση καταναλώνει ένα μεγάλο μέρος ψυχικής ενέργειας που θα χρησιμοποιόταν διαφορετικά σε πνευματική δραστηριότητα. - Τραυματίζει την ψυχική ακεραιότητα ενός τεράστιου αριθμού ανθρώπων. Αναστέλλει κι ευνουχίζει τή δύναμη για εξέγερση στα υλικά καταπιεσμένα άτομα. […] Στο μέτρο πού μπορέσαμε να ανακαλύψουμε το κοινωνιολογικό νόημα της σεξουαλικής απώθησης και της καπιταλιστικής της λειτουργίας, δεν θάταν δύσκολο να βρούμε τις αντιφάσεις που δημιούργησε κι οποίες θα οδηγήσουν στην καταστροφή της.» Βίλχελμ Ράιχ
Σήμερα οι ιδέες του Ράιχ για τον οργασμό και την ηδονή, το δικαίωμα στη σεξουαλική ελευθερία και απαλλαγή από τις ενοχές, η αναγνώριση της ανάγκης για στοργή και θαλπωρή των νεογέννητων, τα πλεονεκτήματα του φυσικού τοκετού και του θηλασμού, ο ρόλος της καταπίεσης στη δημιουργία της ασθένειας και πολλά άλλα είναι φυσιολογικές αλήθειες και για καθημερινούς ανθρώπους και για σοβαρούς ερευνητές.
Ηταν έλληνας φιλόσοφος, οικονομολόγος και ψυχαναλυτής. Συγγραφέας του έργου Η Φαντασιακή Θέσμιση της Κοινωνίας, διευθυντής σπουδών στην Σχολή Ανωτέρων Σπουδών Κοινωνικών Επιστημών του Παρισιού από το 1979, και φιλόσοφος της αυτονομίας, υπήρξε αδιαμφισβήτητα ένας από τους μεγαλύτερους στοχαστές του 20ου αιώνα.
Στο βιβλίο του “Η ορθολογικότητα του καπιταλισμού” δημοσιεύονται δοκίμια σχετικά με το σύγχρονο καπιταλισμό. Έτσι όπως έχει εξελιχθεί με το πέρασμα του χρόνου και οι αλλαγές που έχει υποστεί στην εφαρμογή της θεωρίας του.
«Θα φανεί ίσως παράδοξο ότι ασχολούμεθα ακόμη με την «οικονομική ορθολογικότητα» του σύγχρονου καπιταλισμού, σε μια εποχή, όπου η επίσημη ανεργία φθάνει στη Γαλλία τα τρεισήμισι εκατομμύρια άτομα και υπερβαίνει το 10% του ενεργού πληθυσμού στις χώρες της Ε.Ο.Κ., και όπου οι Ευρωπαϊκές Κυβερνήσεις απαντούν σ αυτήν την κατάσταση εντείνοντας τα αντιπληθωριστικά μέτρα, όπως τη μείωση του ελλείμματος του προϋπολογισμού. Το πράγμα γίνεται λιγότερο παράδοξο ή μάλλον το παράδοξο μετατίθεται, όταν λάβουμε υπ’ όψιν την αδιανόητη ιδεολογική οπισθοδρόμηση που πλήττει τις Δυτικές κοινωνίες, εδώ και σχεδόν είκοσι χρόνια. Οι υμνητές του νεοφιλελευθερισμού εμφανίζουν τους παραλογισμούς τους ως προφανείς και αυτονόητους, την στιγμή που η απόλυτη ελευθερία των κινήσεων του κεφαλαίου καταστρέφει ολόκληρους τομείς της παραγωγής σε όλες σχεδόν τις χώρες και που η παγκόσμια οικονομία μεταμορφώνεται σε πλανητικό καζίνο.» Κ.Κ.
Στη νεότερη ελληνική ιστορία, αυτή είναι η πρώτη φορά που το θέμα του κρυφού σχολειού γίνεται αντικείμενο ειδικής μονογραφίας. Για πρώτη φορά ένας ειδικός μελετητής της εκπαιδευτικής πραγματικότητας στην Tουρκοκρατία εξετάζει συστηματικά το θέμα του κατά πόσον λειτούργησαν κρυφά ελληνικά σχολεία στην περίοδο αυτή και καταλήγει σε αρνητικό συμπέρασμα. O Aλκης Aγγέλου πιστεύει ότι το κρυφό σχολειό είναι ένας μύθος που διαπέρασε, όπως και τόσοι άλλοι, την κοινή παράδοση και αποδεικνύει ότι η αυστηρή επιστημονική έρευνα συντελεί ουσιαστικά στη διαμόρφωση ορθής ιστορικής συνείδησης. Πρόκειται για ένα βιβλίο που προκάλεσε την κοινή γνώμη όταν εκδώθηκε το 1997 και που αξίζει να διαβάσετε! Βιογραφικό
O AΛKHΣ AΓΓEΛOY γεννήθηκε το 1917 στην Aθήνα. Σπούδασε φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Aθηνών και έλαβε διδακτορικό από το Aριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Eδίδαξε στην ιδιωτική Mέση Eκπαίδευση και εχρημάτισε Διευθυντής στο Ίδρυμα Kρατικών Yποτροφιών (1951-1967). Tο 1969 ίδρυσε τον εκδοτικό οίκο Eρμής, από τον οποίο απεχώρησε το 1994. Διετέλεσε καθηγητής της Συγκριτικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (1975-1984), του οποίου είναι ομότιμος καθηγητής, και εδίδαξε στο Iόνιο Πανεπιστήμιο (1985-86). Πέθανε στην Αθήνα το 2001.
Σε αυτό το βιβλίο ο Μάρρεϊ Μπούκτσιν, με ενεργή παρουσία έξι δεκαετιών στο επαναστατικό κίνημα, δε μάχεται ανεμόμυλους, δεν ψάχνει συνωμοσίες. Ξεκινώντας από το αναρχικό κίνημα της Βορείου Αμερικής αναζητάει την ευθύνη των ίδιων των αναρχικών για αυτή τους την εικόνα. Αναφέρεται σε ένα κίνημα που εξυψώνει την προσωπική αυτονομία και όχι την κοινωνική απελευθέρωση, που αναζητάει τον εσωτερισμό και όχι τον κριτικό λόγο και τελικά αντικαθιστά την υπεύθυνη στάση με την ελευθερία του συναισθήματος. Από εκεί και πέρα είναι φυσιολογικό, κατά τον συγγραφέα, να μην έχει τη δυνατότητα να μαζικοποιηθεί και να πείσει και, τελικά, να γίνεται εύκολος στόχος για κάθε είδους “κριτική”.
Λίγα λόγια για τον συγγραφέα: Ο Μάρεϋ Μπούκτσιν (Murray Bookchin) (1921 - 2006) ήταν ένας Αμερικάνος ελευθεριακός σοσιαλιστής θεωρητικός και συγγραφέας, οι ιδέες του οποίου κινούνται στο χώρο του αναρχισμού. Είναι γνωστός κυρίως ως ο εμπνευστής της προσέγγισης της κοινωνικής οικολογίας.
Έγινε γνωστός σε κύκλους της Αριστεράς για την ικανότητά του να ασκεί κριτική στην μαρξιστική ιδεολογία χρησιμοποιώντας τη συμβατική μαρξιστική γλώσσα. Στη δεκαετία του ‘60 ήταν μέλος Ελευθεριακής ένωσης και το 1974 βοήθησε στην ίδρυση του Ιδρύματος για την κοινωνική οικολογία. Ο Bookchin χαρακτηρίζεται ριζοσπάστης αντι-κεφαλαιοκράτης και φανατικός συνήγορος της διοικητικής αποκέντρωσης της κοινωνίας. Η ιδέα του του Ελευθεριακού κοινοτισμού έχει ασκήσει επιρροή στο οικολογικό κίνημα και τις αντι-κεφαλαιοκρατικές ομάδες δράσης όπως η Reclaim the streets. Έχει ακόμα ασκήσει σφοδρή κριτική στις Βιοκεντρικές φιλοσοφίες όπως η Βαθιά Οικολογία. Πέθανε στις 30 Ιουλίου του 2006, σε ηλικία 85 ετών.
Μια ενδιαφέρουσα μελέτη του τέως βουλευτή Εύρου Χρήστου Κηπουρού, που προσπαθεί να ρίξει φως στην ιστορία και στην πορεία των μουσουλμανικών μειονοτήτων της Θράκης
Χρήστος Κηπουρός - Ρωμά, γύφτοι, τσιγγάνοι, κατσίβελοι
Στην παρούσα μελέτη καταπιάνεται με το γλωσσικό ιδίωμα της Κύπρου. Η εργασία αυτή αποτελεί επεξεργασία διάλεξης που δόθηκε την 21η Μαΐου 1997 στην αίθουσα διαλέξεων της Πύλης Αµµοχώστου στο πλαίσιο των µαθηµάτων του Λαϊκού Πανεπιστηµίου του Δήµου Λευκωσίας στη Κύπρο.
Στον Χριστιανισμό, η γέννηση, η δράση και ο θάνατος του Ιησού συνδέθηκαν με κάποια ασυνήθιστα φαινόμενα, τα οποία ερμηνεύθηκαν με διαφόρους τρόπους. Ένα από αυτά, το οποίο παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον κάθε χρόνο την περίοδο των Χριστουγέννων, είναι το «άστρο» της Βηθλεέμ. Ένα φαινόμενο με το οποίο ασχολήθηκαν μεγάλες προσωπικότητες της Εκκλησίας, αλλά και μεγάλες προσωπικότητες του πνεύματος και της επιστήμης. Άλλοι θεώρησαν το εν λόγω φαινόμενο ως κάτι το υπερφυσικό, άλλοι ως κάτι το φυσικό και κάποιοι άλλοι ως συνδυασμό των δύο προαναφερθέντων. Τι ήταν όμως τελικά το φαινόμενο αυτό;
Δ. Κωτσάκη - Το άστρο της Βηθλεέμ
Ρίτσαρντ Ντόκινς - Το εγωιστικό γονίδιο
