Ελισάβετ Σαχτούρη - ΓΑΙΑ: Το ανθρώπινο ταξίδι από το χάος στον κόσμο

H Elisabet Sahtouris, Ph.D. είναι μια διεθνώς γνωστή Ελληνοαμερικανή εξελικτική βιολόγος, μελλοντολόγος, και συγγραφέας. Εχει ομιλήσει σε πολλά συνέδρια και forums. Δίδαξε στο Πανεπιστήμιο της Massachusetts και στο M.I.T., είναι επιστημονική συγγραφέας στο κανάλι HORIZON/ NOVA, σύμβουλος στον ΟΗΕ και μέλος της Πρωτοβουλίας Ενωμένων Θρησκειών.

Η Ελισάβετ Σαχτούρη περιγράφει πολύ γλαφυρά στο βιβλίο ''Γαία. Το ταξίδι από το Χάος στον Κόσμο'' το πώς η συνεργατικότητα και η συμβίωση ανάμεσα σε διαφορετικούς μικροοργανισμούς δημιούργησε το εργοστάσιο της ζωής... το κύτταρο.

Σήμερα, που έχουμε σοβαρές γνώσεις μοριακής βιολογίας, ξέρουμε ότι τα μιτοχόνδρια και η κυτταρική μεμβράνη ήταν κάποτε δύο διαφορετικοί οργανισμοί που η εξελικτική πίεση τους ανάγκασε να ενωθούν. Στην αρχή η σχέση τους ήταν μάλλον σχέση παρασίτου-ξενιστή. Ισως να υπήρχε κάποια άλλη μορφή συμβίωσης. Πάντως, αρχικά ήταν εντελώς ξεχωριστά.

Η θεωρία της Γαίας είναι πάνω από όλα μια προσπάθεια να αλλάξει η οπτική του ανθρώπου απέναντι στη φύση. Συνεπώς, είναι και φιλοσοφία. Το γεγονός ότι επιβεβαιώνεται σιγά-σιγά από τις επιστήμες, σημαίνει ότι είναι μια καλή θεωρία. Ισως περισσότερο από κάθε άλλη εποχή να είναι μια αναγκαία μια τέτοια θεωρία, σήμερα που έχουμε εκμεταλλευθεί τόσο αδίστακτα τη φύση, ώστε φοβόμαστε τις συνέπειες.

Ελισάβετ Σαχτούρη - ΓΑΙΑ: Το ανθρώπινο ταξίδι από το χάος στον κόσμο

Δημήτρης Λιαντίνης - Homo Educandus

Πρόκειται για το πρώτο παιδαγωγικό βιβλίο του Λιαντίνη. Από τον υπότιτλο "Φιλοσοφία της Αγωγής" καταλαβαίνετε ότι είναι ταυτόχρονα και φιλοσοφικό και επομένως δεν αφορά μόνο τους παιδαγωγούς.

Πρόκειται για έξοχο έργο. Είναι ένα από τα καλύτερα έργα του Λιαντίνη και ιδιαίτερα χρήσιμο στην κατανόηση της φιλοσοφικής θεωρίας του. Αν και ο υπότιτλος του έργου είναι "Φιλοσοφία της αγωγής", το βιβλίο μπορεί να διαβαστεί από το ευρύ κοινό, δίνοντας μια νέα διάσταση στην ερμηνεία της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας και ιδιαίτερα της περιόδου των προσωκρατικών.

Απορία μου μεγάλη το γιατί ο συγγραφέας δεν το περιέλαβε στον κατάλογο των έργων του στη Γκέμμα...

Δημήτρης Λιαντίνης - Homo Educandus

Milan Koundera - Κωμικοί έρωτες

Οι "Κωμικοί Έρωτες", γραμμένοι μέσα σε μια δεκαετία, μεταξύ 1959 και 1968, πριν δηλαδή από το "Αστείο" (1967) και παράλληλα με αυτό, εκδίδονται το 1970 και θεωρούνται έτσι το δεύτερο έργο του Κούντερα.

"Ως τα τριάντα μου", λέει σε συνέντευξή του ο Κούντερα "έγραφα διάφορα πράγματα: κυρίως μουσική, αλλά και ποίηση, έγραψα ακόμα κι ένα θεατρικό,[...] αναζητώντας τη φωνή μου, το ύφος μου, αναζητώντας τον εαυτό μου. Με την πρώτη ιστορία των Κωμικών ερώτων -γραμμένη το 1959- είχα τη βεβαιότητα πως "με βρήκα". Έγινα πεζογράφος, μυθιστοριογράφος, και δεν είμαι τίποτ’ άλλο".

Το εντυπωσιακό είναι ότι με το έργο αυτό, που αρθρώνεται σε επτά ανεξάρτητες ιστορίες, ο Κούντερα δεν έχει βρει μόνο τα θέματά του, προαναγγέλλοντας έτσι τα κατοπινά μυθιστορήματά του, αλλά και τα εκφραστικά του μέσα, το ύφος του, πλήρως διαμορφωμένο ήδη. Κωμικοί Έρωτες, δηλαδή έρωτες για γέλια, στην κατηγορία μάλλον του ασόβαρου παρά του γελοίου, με τον γνωστό πικρό σαρκασμό με τον οποίο ανατέμνει ο συγγραφέας την ψυχή του σύγχρονου ανθρώπου και της εποχή τους. Στην πρώτη του ελληνική μετάφραση το βιβλίο ονομαζόταν "Γελοίοι Έρωτες".

Milan Koundera - Κωμικοί έρωτες

Δημήτρης Λιαντίνης - Γκέμμα

Ο Δημήτρης Λιαντίνης (23 Ιουλίου 1942 - 1998) υπήρξε αναπληρωτής καθηγητής της Φιλοσοφίας της αγωγής και της Διδακτικής των Ελληνικών μαθημάτων στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και συγγραφέας οκτώ φιλοσοφικών βιβλίων.

Την 1η Ιουνίου 1998 ο Λιαντίνης εξαφανίστηκε αφήνοντας γράμμα προς την κόρη του, στο οποίο δήλωνε πως είχε αποφασίσει «να αφανισθεί αυτοθέλητα», όπως χαρακτηριστικά έγραφε. Η υπόθεση της εξαφάνισής του απασχόλησε την κοινή γνώμη, λόγω ιδιαίτερης προβολής από τα ΜΜΕ. Τον Ιούλιο του 2005 ένας συγγενής του οδήγησε την κόρη του Λιαντίνη σε μία σπηλιά του Ταϋγέτου, όπου μέσα κείτονταν ένας νεκρός. Όπως ο ίδιος έγραψε στο τελευταίο γράμμα στην κόρη του, είχε προετοιμάσει αυτή τη στιγμή βήμα-βήμα μια ολόκληρη ζωή. Μετά την ανεύρεση του σκελετού, έγιναν ιατροδικαστικές εξετάσεις που κατέληξαν ότι ο νεκρός ήταν ο Λιαντίνης. Όμως άφησαν αναπάντητο το πώς πέθανε ο νεκρός, δεδομένου ότι δεν ανευρέθη στις τοξικολογικές εξετάσεις κάποια ουσία που να επιφέρει τον θάνατο. Άγνωστη είναι και η ακριβής ημερομηνία του θανάτου. Παρότι στο γράμμα προς την κόρη του εξέφραζε την επιθυμία να αποτεφρωθεί, τελικά ενταφιάστηκε λόγω αντικειμενικής αδυναμίας αποτέφρωσης στις 20 Αυγούστου 2005 στο νεκροταφείο των Κεχρεών.

Το "Γκέμμα" αποτελεί το κύκνειο άσμα του Δημήτρη Λιαντίνη. Εκδόθηκε το 1997 όμως κυκλοφόρησε ελάχιστο καιρό πριν ο ίδιος πραγματοποιήσει αυτό που περιγράφει στο κεφάλαιο "Εδώ Μεσολόγγι" του εν λόγω βιβλίου: Αυτοθέλητη έξοδο από τη ζωή.

«Κάθε φορά που ερωτεύονται δύο άνθρωποι, γεννιέται το σύμπαν. Η, για να μικρύνω το βεληνεκές, κάθε φορά που ερωτεύουνται δύο άνθρωποι γεννιέται ένας αστέρας με όλους τους πρωτοπλανήτες του. Και κάθε φορά που πεθαίνει ένας άνθρωπος, πεθαίνει το σύμπαν. Η, για να μικρύνω το βεληνεκές, κάθε φορά που πεθαίνει ένας άνθρωπος στη γη, στον ουρανό εκρήγνυται ένας αστέρας supernova.

Έτσι , από την άποψη της ουσίας ο έρωτας και ο θάνατος δεν είναι απλώς στοιχεία υποβάθρου. Δεν είναι δύο απλές καταθέσεις της ενόργανης ζωής. Πιο πλατιά, και πιο μακρυά, και πιο βαθιά, ο έρωτας και ο θάνατος είναι δύο πανεπίσκοποι νόμοι ανάμεσα στους οποίους ξεδιπλώνεται η διαλεκτική του σύμπαντος. Το δραστικό προτσές δηλαδή ολόκληρης της ανόργανης και της ενόργανης ύλης. Είναι το Α και το ω του σύμπαντος κόσμου και του σύμπαντος θεού. Είναι το είναι και το μηδέν του όντος. Τα δύο μισά και αδελφά συστατικά του.

Έξω από τον έρωτα και το θάνατο πρωταρχικό δεν υπάρχει τίποτα άλλο. Αλλά ούτε είναι και νοητό να υπάρχει. Τα ενενήντα δύο στοιχεία της ύλης εγίνανε, για να υπηρετήσουν τον έρωτα και το θάνατο. Και οι τέσσερες θεμελιώδεις δυνάμεις της φύσης, ηλεκτρομαγνητική, ασθενής, ισχυρή, βαρυτική, λειτουργούν για να υπηρετήσουν τον έρωτα και το θάνατο. Όλα τα όντα, τα φαινόμενα, και οι δράσεις του κόσμου είναι εκφράσεις, σαρκώσεις, μερικότητες, συντελεσμοί, εντελέχειες του έρωτα και του θανάτου. Γι αυτό ο έρωτας και ο θάνατος είναι αδελφοί κα ομοιότητες, είναι συμπληρώματα, και οι δύο όψεις του ιδίου προσώπου.»

Δημήτρης Λιαντίνης - Γκέμμα