Πηνελόπη Δέλτα - Παραμύθι χωρίς όνομα

Πραγματικά, κανένα όνομα δεν θα μπορούσε να μπει σαν τίτλος σ' αυτό το Παραμύθι. Γιατί δεν είναι Παραμύθι. Είναι μια ιστορία, πικρή αλλά και γλυκιά, περασμένη αλλά σημερινή και αυριανή, χαριτωμένη αλλά και συγκινητική.

Μόνο η Πηνελόπη Δέλτα με την ατελείωτη λατρεία της για την Ελλάδα, αλλά και με το τεράστιο ταλέντο της, θα μπορούσε να σκαρφιστεί αυτό το Παραμύθι.

Διαβάστε το και όχι μόνο θα μάθετε, αλλά και θα προβληματιστείτε για ... πολλά.

Πηνελόπη Δέλτα - Παραμύθι χωρίς όνομα

Pierre-Joseph Proudhon - Περί Ιδιοκτησίας

"Εάν με ρωτούσαν -Τι είναι η σκλαβιά; και έπρεπε να απαντήσω με μια λέξη, θα έλεγα 'Φόνος' και θα γινόμουν αμέσως κατανοητός. Δεν θα χρειαζόταν κανένα επιπλέον επιχείρημα για να δείξω ότι το να αφαιρείς από κάποιους τις σκέψεις τους, τις επιθυμίες τους, την προσωπικότητά τους είναι μια εξουσία ζωής και θανάτου, και το να σκλαβώνεις έναν άνθρωπο είναι σαν να τον σκοτώνεις. Επομένως γιατί στην ερώτηση -Τι είναι ιδιοκτησία; να μην απαντήσω -'Κλοπή';"

Στην παρούσα έκδοση παρουσιάζουμε ένα κεφάλαιο απ' το περιλάλητο βιβλίο του Προυντόν Τι είναι η ιδιοκτησία;, που πρωτοεκδόθηκε το 1840 στη Γαλλία και έκτοτε κυκλοφόρησε σε πάρα πολλές εκδόσεις, σε αρκετές χώρες του κόσμου. Το κεφάλαιο έχει τίτλο: «Για την εργασία ως αποτελεσματικό αίτιο του τομέα της ιδιοκτησίας» και είναι το τρίτο του βιβλίου. Ο τίτλος Περί ιδιοκτησίας δόθηκε από εμάς στην έκδοση αυτή.

Μολονότι ο Προυντόν είναι αρκετά γνωστός και στην Ελλάδα, το έργο του παραμένει ουσιαστικά άγνωστο, σε αντίθεση με αυτό άλλων σημαντικών μορφών του αναρχικού κινήματος. Έτσι, με την παρούσα έκδοση πιστεύουμε ότι συμβάλλουμε στη γνωριμία με αυτό το σημαντικότατο έργο, που επηρέασε γενιές αναρχικών και όχι μόνο.»

Προυντόν - Περί Ιδιοκτησίας

Η Θυσία του Αβραάμ - Βιτσέντζος Κορνάρος

Η Θυσία του Αβραάμ, είναι ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά και δημοφιλή έργα της Κρητικής λογοτεχνίας του 16ου αιώνα. Πρόκειται για ένα θρησκευτικό δράμα που αποτελείται από 1144 ιαμβικούς δεκαπεντασύλλαβους ομοιοκατάληκτους στίχους και αποδίδεται στον ποιητή του Ερωτόκριτου Βιντσέντζο Κορνάρο. Ο πρώτος που υποστήριξε αυτήν την άποψη ήταν ο Στ. Ξανθουδίδης και η πρόταση έγινε δεκτή έκτοτε από τους φιλολόγους. Οι ερευνητές στηρίζονται σε υφολογικές και στιχουργικές ομοιότητες και στην παρουσία παράλληλων χωρίων στα δύο έργα. Πρόβλημα παραμένει ωστόσο η χρονολόγηση του έργου σε σχέση με τον Ερωτόκριτο: υποστηρίζονται και οι δύο απόψεις, ότι είναι δηλαδή προγενέστερο το δράμα, και μάλιστα νεανικό έργο, ή ότι είναι μεταγενέστερο. Αν εξετάσει κανείς τις γλωσσικές μαρτυρίες, συμπεραίνει ότι η Θυσία φαίνεται προγενέστερη του Ερωτόκριτου. Σίγουρο είναι ότι γράφτηκε μετά το 1586, έτος της πρώτης έκδοσης του ιταλικού προτύπου της. Όμεσο πρότυπο της Θυσίας είναι το έργο Lo Isach, του Luigi Grotto, που όπως προαναφέρθηκε, εκδόθηκε πρώτη φορά το 1586. Το πρώτο χειρόγραφο που έχουμε στη διάθεσή μας είναι αυτό που συμπεριλαμβάνεται στο Νανιανό κώδικα (Μαρκιανή Βιβλιοθήκη της Βενετίας), ο οποίος ανάγεται στις αρχές του 17ου αιώνα. Εκεί το έργο είναι γραμμένο με λατινικούς χαρακτήρες. Όπως συμβαίνει και με τον Ερωτόκριτο, η Θυσία δεν είναι απλή μετάφραση ή δουλική μίμηση του πρωτότυπού της. Ο συγγραφέας έχει μείνει πιστός στην πλοκή του έργου του Grotto, έχει κάνει όμως σημαντικές αλλαγές στην δομή, που αποτελούν ταυτόχρονα μεγάλες καινοτομίες: κατάργησε τα χορικά, τις πράξεις και τις σκηνές και έδειξε ιδιαίτερη επιμονή στην ανάλυση των χαρακτήρων. Αυτή η δραματική και συγγραφική τόλμη είναι επιχείρημα όσων υποστηρίζουν ότι πρόκειται για νεανικό έργο του ποιητή.

Η υπόθεση του έργου είναι το γνωστό επεισόδιο της Παλαιάς Διαθήκης: ο Θεός προστάζει τον Αβραάμ να θυσιάσει τον γιο του Ισαάκ. Ο πιστός Αβραάμ έπειτα από έντονη ψυχική δοκιμασία αποφασίζει να υπακούσει. Με μεγάλη προσπάθεια πείθει τη Σάρα να αποδεχθεί την εντολή και προετοιμάζει τον Ισαάκ για το ταξίδι με πρόσχημα ότι θα θυσιάσουν ένα αρνί. Όταν φτάνουν στο βουνό όπου θα γίνει η θυσία, ο Αβραάμ ανακοινώνει στον Ισαάκ τον πραγματικό σκοπό του ταξιδιού τους και ο Ισαάκ προσπαθεί να τον μεταπείσει, αλλά τελικά υποκύπτει. Τη στιγμή που ο Αβραάμ ετοιμάζεται να τελέσει τη θυσία, εμφανίζεται Όγγελος Κυρίου που λυτρώνει τον Ισαάκ και τον αντικαθιστά με ένα αρνί. Το έργο τελειώνει με την επιστροφή του Αβραάμ και του Ισαάκ και την προσευχή του Αβραάμ που υμνεί την παντοδυναμία του Θεού.

Η Θυσία του Αβραάμ - Βιτσέντζος Κορνάρος

Jack London - Ολόχρυσο φαράγγι

Πρόκειται για μια συλλογή δεκατριών διηγημάτων, αντιπροσωπευτικών του ύφους - και του ήθους - ενός μεγάλου συγγραφέα που έφυγε μεν νωρίς, κατόρθωσε δε ν' αφήσει έργο - σταθμό στη λογοτεχνία όχι μόνο των HΠA όπου γεννήθηκε και ανδρώθηκε, αλλά του κόσμου όλου. Σοσιαλιστής, πλάνητας, ενστικτώδης και παρορμητικός, ζωόφιλος και ταπεινός, ο σφραγισμένος με τη θεία δωρέα ενός γιγαντιαίου ταλέντου ο Jack London αναλώθηκε και βίωσε κρίσεις που του σημάδεψαν τη σύντομη ζωή του.

Ο Jack London γεννήθηκε το 1876 στο Σαν Φρανσίσκο, εξώγαμο τέκνο της Φλώρας Γουέλμαν και ενός περιπλανώμενου αστρολόγου, του Γουίλιαμ Χένρυ Τσέηνυ. Την ίδια χρονιά, η μητέρα του παντρεύτηκε τον Τζων Λόντον, χήρο με δύο κόρες, που έδωσε στο εξώγαμο αγόρι το επώνυμό του και το όνομα Τζων Γκρίφιθ. Το 1891 ο Τζακ Λόντον άφησε το σχολείο και έπιασε δουλειά σε εργοστάσιο, το 1892 υπηρέτησε αξιωματικός στην ακτοφυλακή του Σαν Φρανσίσκο, και το 1893, έπειτα από έξι μήνες ταξίδι στον Ειρηνικό με τη σκούνα Σόφι Σάδερλαντ, κέρδισε το πρώτο βραβείο μιας τοπικής εφημερίδας "για το καλύτερο περιγραφικό άρθρο" με θέμα έναν τυφώνα στις ακτές της Ιαπωνίας. Το 1895 επιστρέφει στο σχολείο, και το 1896 μπαίνει στο Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα και στο πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϋ, όπου μένει μόνο ένα εξάμηνο. Τα δύο επόμενα χρόνια τον βρίσκουν στην Αλάσκα, απ όπου αρχίζει να ασχολείται επαγγελματικά με το γράψιμο. Το 1902 περνά από το Λονδίνο, αλλά το 1904 τον βρίσκει στις θάλασσες της Κορέας και της Ιαπωνίας, ανταποκριτή του ρωσο-ιαπωνικού πολέμου. Λίγο αργότερα (1906) θα γίνει ανταποκριτής ενός άλλου συγκλονιστικού γεγονότος: του σεισμού που ισοπεδώνει το Σαν Φρανσίσκο. Τα επόμενα χρόνια περνούν με γράψιμο και ταξίδια στη Χαβάη, στην αποικία των λεπρών του Μολοκάι, στην Ταϊτή, στα νησιά Φίτζι, αλλά και στη Βόρειο Καλιφόρνια, πάνω σε άμαξα με τέσσερα άλογα. Όλα τα σπουδαία έργα του γεννιούνται καθ οδόν, μαζί με πολύ ποτό και τροπικές αρρώστιες, ώσπου το 1916 πεθαίνει από ουραιμία, σύμφωνα με την ιατρική γνωμάτευση της εποχής, ενώ η εκδοχή της αυτοκτονίας ανακινείται είκοσι δύο χρόνια αργότερα από τον Ίρβινγκ Στόουν. Λίγο πριν την ίδια χρονιά, έχει παραιτηθεί από το Σοσιαλιστιικό Κόμμα "επειδή έχει πια χάσει την αγωνιστική του φλόγα και δεν ασχολείται διόλου με την πάλη των τάξεων".

Jack London - Ολόχρυσο φαράγγι

Κωστής Παλαμάς - Θάνατος παλληκαριού

Ο Κωστής Παλαμάς ήταν απόγονος μιας παλαιάς οικογένειας που εμφανίσθηκε στις αρχές του 18ου αιώνα. Γενάρχης της υπήρξε ο Παναγιώτης Παλαμάρης. Γεννήθηκε στην Πάτρα το 1859. Σε ηλικία 7 χρονών έμεινε ορφανός και από τους δύο γονείς. Σε ηλικία μόλις 16 χρονών αρχίζει σπουδές νομικής, ακολουθώντας το επάγγελμα του πατέρα του. Το 1876 έρχεται στην Αθήνα όπου και γράφεται στη Νομική Σχολή της Αθήνας. Γρήγορα όμως θα εγκαταλείψει τη Νομική, και έτσι αποφασίζει να ασχοληθεί με τη λογοτεχνία. Παρά το ότι θα ασχοληθεί με τη ΝΕΑ ελληνική λογοτεχνία, το πρώτο του έργο, που θα δημοσιευτεί το 1876 με τίτλο "Ερώτων Eπη" θα γραφτεί σε υπερκαθαρεύουσα. Το 1886 θα κυκλοφορήσει η πρώτη του συλλογή στη δημοτική και το 1889 δημοσιεύεται ένα από τα καλύτερα έργα του, ο "Ύμνος της Αθηνάς", ο οποίος θα βραβευτεί στο Φιλαδέλφειο ποιητικό διαγωνισμό. Αυτό είναι και το πρώτο του βραβείο. Εισηγητής του διαγωνισμού αυτού ήταν ο Νικόλαος Πολίτης. Το 1892 δημοσιεύει τη συλλογή "Τα μάτια της ψυχής μου", η οποία βραβεύτηκε και αυτή, το 1890. Το 1897 γίνεται γραμματέας του Πανεπιστημίου Αθηνών, δουλειά για την οποία αμοιβόταν αρκετά καλά, και έτσι απέκτησε την οικονομική άνεση για να συνεχίσει το έργο του. Ενα χρόνο αργότερα, το 1898, δημοσιεύει δύο ποιητικές συλλογές, το "Αστυ" και τον "Τάφο". Ακολουθεί μια περίοδος έμπνευσης και ο Παλαμάς γράφει το 1900 τους "Χαιρετισμούς της Ηλιογέννητης", το 1904 την "Ασάλευτη Ζωή", το 1907 τον "Δωδεκάλογο του Γύφτου", το 1910 την "Φλογέρα του Βασιλιά" και το 1919 "Τα Δεκατετράστιχα", τα οποία δημοσιεύονται και στην Αλεξάνδρεια. Το 1925 παίρνει το Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών και με την ίδρυση της Ακαδημίας των Αθηνών γίνεται και ένα από τα βασικά στελέχη της. Το 1928 δημοσιεύει τους "Δειλούς και σκληρούς στίχους" (Σικάγο) και το 1930 ή, κατά άλλους, το 1931 γίνεται πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών.

Με το διήγημα «Θάνατος παλληκαριού», ο Παλαμάς ξεπέρασε τα μέτρα του στο είδος, διευρύνοντας τους στενούς ορίζοντες της αφηγηματικής του πεζογραφίας και δημιουργώντας στο πρόσωπο του ήρωά του έναν αντιπροσωπευτικό ελληνικό τύπο ή, πιο σωστά, μια χαρακτηριστική περίπτωση, που δένεται με τις ρίζες του ελληνισμού και βγαίνει μέσα απ' το ελληνικό περιβάλλον του καιρού του. Και δεν πρέπει να θεωρηθεί τυχαίο, ότι το διήγημα το αφιερώνει στη Χαραυγή, την «απλή και αγράμματη γυναίκα» που, σύμφωνα με τη σωστή άποψη του Ν. Βέη, συμβολίζει εδώ τη δημοτική παράδοση 4. Το υπαινίσσεται, άλλωστε, κι ο ίδιος ο ποιητής, όταν μας λέει στην αφιέρωση, πως «απ' το στόμα της» άκουσε αυτή την ιστορία και «κοίταξε να την κρατήσει όσο πιο πιστά μπορούσε, για να είναι αντίλαλος δικός της»5.

Δεν πρόκειται εδώ για λεβεντιά κι αντρειοσύνη δοσμένη στις διαστάσεις του θρύλου, αλλά προσγειωμένη μέσα στα όρια της καθημερινότητας. Ο Μήτρος, το κεντρικό πρόσωπο, πιστεύει στην ομορφιά, στην υγεία, στην παλικαριά, στην ακέρια ζωή. Οταν τη νύχτα της Μεγάλης Παρασκευής γλιστράει και σπάει άσχημα το πόδι του, δε νοιάζεται για τους πόνους και για την κακοπάθεια. Ενα μόνο τον καίει: να μη μείνει «σημειωμένος», να μη μείνει σακάτης. Αξίζει να προσέξουμε ότι, αν κι ο γιατρός τον βεβαιώνει πως θα γίνει καλά και μολονότι σηκώνεται σε τρεις μήνες και περπατάει, «αμέσως που είδε πως το πόδι του στράβωσε και δε λύγιζε κ' έστριψε το γόνατο το πονεμένο, και πως αυτός κούτσαινε περπατώντας, απελπίστηκε [...]. Εστειλε στον άνεμο το γιατρό με τα γιατροσόφια του κ' έπεσε βαριά για να πεθάνη»6.

Από δω αρχίζει ουσιαστικά η ιστορία. Γιατί ο Μήτρος ο Ρουμελιώτης δεν την καταδέχεται τη ζωή μισή· τη θέλει ολόκληρη, προκαλώντας έτσι διαρκώς τη μοίρα. Και στη συνέχεια δε θα πάψει να την προκαλεί. Θα στραφεί στους κομπογιαννίτες και στους τσαρλατάνους, θα καθήσει να του ξανασπάσουν το πόδι, δίχως να 'χει ούτε καν την υπομονή να περιμένει. Κι όταν εκείνοι θα τον αφήσουν σακατεμένο κι άχρηστο, θα καταφύγει στις μάγισσες, που αποδείχνονται λιγότερο εκμεταλλεύτριες απ' τους κομπογιαννίτες, μια και το δηλώνουν ξεκάθαρα πως δεν υπάρχει σωτηρία. Μα και την ύστατη ακόμα ώρα, όταν ξανάρχεται ο γιατρός και συμβουλεύει να τον πάνε αμέσως κιόλα στην Αθήνα και να του κόψουν το γαγγραινιασμένο πόδι, για να σώσουν τουλάχιστον τη ζωή του, εκείνος και πάλι αρνιέται κι αφήνεται να οδηγηθεί στο θάνατο.

Υπάρχει σ' όλα αυτά, μαζί με την αντρειοσύνη και την παλικαριά, και κάτι απ' την αρχαία «ύβρη», που κρύβεται πίσω απ' την ηθογραφική επιφάνεια και δημιουργεί το υπόστρωμα της ιστορίας. Μιας ιστορίας με λιτό περίγραμμα, με σκληρές κατά βάθος κύριες γραμμές και με μόνιμη υπόκρουση τον ποιητικό τόνο, αρμονικά συνταιριασμένον με τα ρεαλιστικά στοιχεία. Θαρρείς και η ποίηση εδώ είναι αλληλλένδετη με τη δραματική ουσία, έρχεται απ' τα βαθύτερα στρώματα, σαν από δημοτικό τραγούδι, που μοιρολογάει τη λεβεντιά, ανεβαίνοντας σε ψηλότερο επίπεδο στις τελευταίες σελίδες, για να συνδεθεί έτσι πιο στέρεα με τη δημοτική παράδοση.

Κωστής Παλαμάς - Θάνατος παλληκαριού

Βυζάντιος Δημήτριος - Η γυναικοκρατία

Ο Δημήτριος Χατζηασλάνης γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1790 και πήρε την προσωνυμία Βυζάντιος λόγω της καταγωγής του. Στην Πόλη μεγάλωσε και ασχολήθηκε με την αγιογραφία. Εργάστηκε ως αγιογράφος μέχρι το 1812, οπότε διορίστηκε διερμηνέας στην Αυλή του μπέη της Τύνιδας. Με το ξέσπασμα της Επανάστασης έφυγε για την επαναστατημένη Ελλάδα και έφτασε στην Κυπαρισσία, όπου αγωνίστηκε στο μεσσηνιακό στρατόπεδο. Διετέλεσε αναπληρωτής γραμματέας της Πελοποννησιακής Γερουσίας, γραμματέας της επαρχίας Τριφυλίας και έπαρχος Κορώνης και Γαστούνης, ενώ υπήρξε επίσης γραμματέας του πρώτου δικαστηρίου εγκλημάτων που συστάθηκε από τους έλληνες αγωνιστές το 1826 και Γραμματέας επί των Πολεμικών.

Το 1838, λίγα χρόνια μετά το θάνατο του Καποδίστρια, παραιτήθηκε από τις δημόσιες θέσεις λόγω διαφωνιών του με την κυβερνητική πολιτική και αναγκάστηκε να επιστρέψει στην αγιογραφική δράση. Γνωστή είναι η αγιογράφησή του στο ναό του Αγίου Ανδρέου στην Πάτρα, ενώ έργα του σώζονται στο Ναύπλιο και στους ναούς της Υπαπαντής και του Προδρόμου στην Καλαμάτα. Πέθανε το 1853 στην Πάτρα. Στο χώρο της νεοελληνικής λογοτεχνίας ο Βυζάντιος εντάχτηκε με τα θεατρικά έργα του και κυρίως την κωμωδία του Βαβυλωνία (1836), ενώ έγραψε επίσης τις κωμωδίες Ο Σινάνης (1838 ), Γυναικοκρατία (1841) και ο Κόλαξ (δημοσιεύτηκε το 1858 μετά τον θάνατό του).

Η Γυναικοκρατία είναι μια από τις λιγότερο γνωστές θεατρικές κωμωδίες του Δημήτριου Χατζηασλάνη ή Βυζάντιου. Το έργο εκδόθηκε το 1841. Είναι και αυτή μια σάτιρα ηθών, όπως και η Βαβυλωνία. Ο Βυζάντιος σ' αυτό το έργο κρούει τον κώδωνα του κινδύνου και σατιρίζει την εμφάνιση στην ελληνική κοινωνία των ξενόφερτων, «δυτικών» ηθών, συνηθειών και ιδεών. Σ' αυτές ανήκει κατ' αυτόν και η «χειραφέτηση της γυναίκας», ο φεμινισμός ο οποίος παρουσιάζεται με την πιο χονδροειδή και απλοϊκή μορφή του. Σύμφωνα με τον Βυζάντιο, όταν μια ιδέα γίνει μόδα προτού προλάβει να δουλευτεί και να αφομοιωθεί από το κοινωνικό σύνολο, είναι επικίνδυνη και πρέπει να εξοβελιστεί. Και φυσικά το μέσο με το οποίο ο Βυζάντιος προσπαθεί να διδάξει το ακροατήριο του δεν μπορεί να είναι παρά η καυστική σάτιρα. Ο Βυζάντιος, ο οποίος ήταν ζωγράφος, κατάφερε να σκιαγραφήσει με σπαρταριστό τρόπο τους χαρακτήρες των πρωταγωνιστών του και να καυτηριάσει για άλλη μια φορά τις ξένες ιδέες που επιβλήθηκαν στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος απ' την επαφή του με τη δυτικά ήθη και έθιμα.

Βυζάντιος Δημήτριος - Η γυναικοκρατία

Φρέντυ Γερμανός - Υγρές νύχτες

Ο Φρέντυ Γερμανός γεννήθηκε στην Αθήνα στις 5 Σεπτεμβρίου 1934 με καταγωγή από την Μυτιλήνη. Έβγαλε το Βαρβάκειο ως ο χειρότερος μαθητής της τελευταίας πεντηκονταετίας στα θετικά μαθήματα, κάτι όχι και τόσο σπάνιο, μια και οι περισσότερες ιδιοφυίες ήταν "τούβλα" στο σχολείο!

Στράφηκε στην δημοσιογραφία, κρατώντας όλα τα κείμενα και διηγήματα που έγραψε σε ηλικία 17 με 26 ετών στο συρτάρι, μέχρι το 1998, ενώ συνέχισε τις σπουδές του στη τότε Πάντειο Ανωτάτη Σχολή και στη Σχολή Δημοσιογραφίας Όλσον. Μιλούσε αγγλικά και γαλλικά και ήταν μόνιμος κάτοικος Αθηνών. Από το 1953 ως ελεύθερος ρεπόρτερ ανέλαβε πολλές δημοσιογραφικές αποστολές σε διάφορες χώρες, (Αμερική, Καναδά, Ρωσία, Αφρική και Περσία), για λογαριασμό εφημερίδων και περιοδικών.

Συνάντησε δεκάδες διάσημα πρόσωπα, πολιτικούς αρχηγούς, λογοτέχνες, ηθοποιούς, και τους πήρε συνέντευξη. Είχε επισκεφτεί το ακρωτήριο Κανάβεραλ (σήμερα Κένεντι) το 1969 ως απεσταλμένος της "Απογευματινής" για να παρακολουθήσει το άλμα του ανθρώπου στο φεγγάρι και μετά από δέκα περίπου χρόνια βγήκε στις προθήκες των βιβλιοπωλείων το πρώτο του μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας (Ο Εχθρικός Πλανήτης) και είχε μεγάλη επιτυχία. Έγινε γνωστότατος ως ευθυμογράφος με πηγαίο χιούμορ, παρατηρητικότητα και πρωτότυπο ύφος. Οι σχολιασμοί του στις διάφορες συνεντεύξεις που παρουσιάστηκε ήσαν τόσο οξυδερκείς, ώστε ορισμένοι νόμιζαν πως του ήσαν γνωστές από πριν οι ερωτήσεις και είχε προετοιμάσει τις απαντήσεις. Έγραψε πολλά βιβλία (συνολικά 25) και η ποιότητα της γραφής είχε πάντοτε ως αποτέλεσμα ένα μεγάλο πλήθος πωλουμένων αντιτύπων, κάνοντας τον Φρέντυ Γερμανό έναν από τους πιό πολυδιαβασμένους Έλληνες συγγραφείς του καιρού μας (έρευνα του περιοδικού «Διαβάζω»). Υπήρξε σχεδόν ο κατ΄ αποκλειστικότητα ρεπόρτερ που κάλυψε τον Πριγκιπικό γάμο της Σοφίας και του Χουάν Κάρλος και στη συνέχεια τον Βασιλικό γάμο του Κωνσταντίνου και της Άννας Μαρίας στο περιοδικό "Εικόνες". Ήταν μέλος της Ενώσεως Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών. Ήταν άνθρωπος των media αλλά δεν ανήκε σε μιά παράταξη, σε μιά εφημερίδα, σε ένα κανάλι. Εργάστηκε στις εφημερίδες "Ελευθερία" 1954 - 1960, "Μεσημβρινή" 1960 - 1967, "Απογευματινή" 1968 - 1973, και "Ελευθεροτυπία" 1975 - 1990.

Δυστυχώς, ο Φρέντυ Γερμανός κατέληξε στα 65 του χρόνια, την Παρασκευή 21 Μαΐου 1999, νικημένος σε μικρό χρονικό διάστημα από γενικευμένη κακοήθη νεοπλασία. Είχε στο πλευρό του μέχρι την τελευταία στιγμή την σύζυγό του ηθοποιό και χορεύτρια Μαρία Ιωαννίδου και την κόρη του (από την πρώτη του σύζυγο Εριέττα Μαυρουδή) στιχουργό και δημοσιογράφο Ναταλία Γερμανού. Η κηδεία του έγινε ένα απόγευμα μιάς βροχερής μέρας με συνοδεία μουσικής από σαξόφωνο και θρήνου από πάμπολλους φίλους. Λίγο χώμα από την Μυτιλήνη, όπου πέρασε τα τελευταία του καλοκαίρια, τον σκέπασε.

Οι "Υγρές Νύχτες" είναι το πρώτο βιβλίο του Φρέντυ Γερμανού - το έγραψε ανάμεσα στα 17 και στα 26 του χρόνια, αλλά δεν το τύπωσε γιατί δεν έβρισκε εκδότη. Η ιστορία της Δάφνης και του Τζόνυ είναι μια αληθινή ιστορία, που ο συγγραφέας την έζησε στην εφηβεία του "νύχτα πρός νύχτα". Ξετυλίγεται στο "Ρίτς", ένα καμπαρέ του '51, με τα σαξόφωνα να σκεπάζουν τον απόηχο του Εμφυλίου κι έναν Αμερικανό αξιωματικό να ζει το ρομαντικό του πάθος με μια αμαρτωλή Ελληνίδα.

Φρέντυ Γερμανός - Υγρές νύχτες

Isaac Asimov - Εγώ, το Ρομπότ

Ο Ισαάκ Ασίμωφ (Isaac Asimov) γεννήθηκε στο Πετροβίτσι της Ρωσίας στις 2 Ιανουαρίου 1920 και πέθανε στις ΗΠΑ στις 6 Απριλίου του 1992. Μετανάστευσε στη χώρα αυτή το 1923 και πήρε την αμερικάνικη υπηκοότητα το 1928. Σπούδασε στο πανεπιστήμιο της Κολούμπια, από το οποίο αποφοίτησε το 1939. Παντρεύτηκε το 1942 και απέκτησε δύο παιδιά. Το 1955 έγινε καθηγητής βιοχημείας στην ιατρική σχολή του πανεπιστημίου της Βοστώνης. Υπήρξε επίσης εταίρος επιστημονικών συλλόγων, με αρκετές διακρίσεις στο ενεργητικό του για τις επιστημονικές του έρευνες. Ο Ασίμωφ είχε τέλεια γνώση πάνω στις φυσικές επιστήμες, που τη συνδύαζε με έντονη διορατικότητα και αντίληψη της ανθρώπινης συμπεριφοράς και ψυχολογίας. Έγραψε 465 περίπου δημοσιευμένα βιβλία, από τα οποία τα 25 είναι καθαρά επιστημονικής φαντασίας και τα υπόλοιπα μελέτες και επιστημονικά συγγράμματα. Τα γνωστότερα έργα του είναι η σειρά μυθιστορημάτων με τα Ρομπότ ("Εγώ, το Ρομπότ", "Έρχονται τα Ρομπότ", "Σπηλιές από Ατσάλι", "Ο Γυμνός Ήλιος", "Τα Ρομπότ της Αυγής", "Ρομπότ και Αυτοκρατορία" ) και η σειρά της Γαλαξιακής Αυτοκρατορίας ("Γαλαξιακή Αυτοκρατορία" 1-6) που διαδραματίζονται στο ίδιο μυθιστορηματικό περιβάλλον, και με αυτήν τη χρονική σειρά.

Το 1950 ο Ισαάκ Ασίμωφ έγραψε το βιβλίο επιστημονικής φαντασίας «Εγώ, το Ρομπότ» (I robot). Ο πολυγραφότατος αυτός συγγραφέας, η λίστα των συγγραμάτων του υπερβαίνει τα 450 στον αριθμό, εισήγαγε τότε με το λογοτεχνημά του τους τρεις νόμους της Ρομποτικής, που έμελλε να μείνουν ιστορικοί με την εντύπωση που προκάλεσαν ακόμα και στον επιστημονικό κόσμο. Στο ομώνυμο βιβλίο παρουσιάζεται ουσιαστικά η συνέντευξη μιας ρομποτοψυχολόγου, μέσα από την οποία μας εξιστορούνται εννέα μικρές ιστορίες σχετικές με ρομπότ. Όλες αυτές οι ιστορίες ήταν εξαιρετικά ευφάνταστες και ευφυείς και περιστρέφονταν γύρω από αυτούς τους τρείς νόμους. Οι τρεις αυτοί βασικοί νόμοι ήταν :

1. Ένα ρομπότ δεν μπορεί να βλάψει άνθρωπο ή, εξαιτίας της αδρανείας του, να τον αφήσει να πάθει κακό.

2. Ένα ρομπότ πρέπει να υπακούει στις διαταγές που του δίνει ο άνθρωπος εκτός αν αυτό έρχεται σε σύγκρουση με τον πρώτο νόμο.

3. Ένα ρομπότ πρέπει να προφυλάξει τον εαυτό του εκτός αρκεί να μην έρχεται σε σύγκρουση με τον πρώτο και δεύτερο νόμο.

(Έγχειρίδιο Ρομποτικής 56η έκδοση 2058 μ.Χ.)

Isaac Asimov - Εγώ, το Ρομπότ

Robert Sokolowski - Εισαγωγή στη Φαινομενολογία

«Φαινομενολογία είναι μια λέξη πολυσύλλαβη και ευφάνταστη για κάτι απλό και βαθύ. Ονοματίζει ένα φιλοσοφικό κίνημα, το οποίο ωθείται από την κεντρική διάθεση να αποδέχεται τα πράγματα όπως είναι. Τα πρώτα της χρόνια, στην έναρξη του 20ου αιώνα, η φαινομενολογία χρησιμοποιούσε συχνά το σύνθημα "πίσω στα ίδια τα πράγματα!". Αυτή η φράση σήμαινε ότι θα πρέπει, με κάθε κόστος, να αποφύγουμε το να καταστρέψουμε ή να παραβλέψουμε με τη φιλοσοφία μας τα πράγματα: θα πρέπει να αναγνωρίσουμε αυτό που υπάρχει και να αποφύγουμε να το αναγάγουμε σε κάτι άλλο. Γνωρίζουμε, για παράδειγμα, ότι εξασκούμε με υπευθυνότητα τις πράξεις και τις γνώμες μας και, συνεπώς, θα πρέπει να αναγνωρίζουμε την υπευθυνότητα μας και να μην σκεπτόμαστε τους εαυτούς μας ως απλές μηχανικές διαδικασίες ή ως βιολογικά συστήματα. Γνωρίζουμε ότι εμφανίζονται σε μας εικόνες, αναμνήσεις και φαντασίες και, συνεπώς, θα πρέπει να φέρουμε στην επιφάνεια φιλοσοφικά τι σημαίνει να είναι κάτι εικόνα και τι σημαίνουν τα ενεργήματα της ενθύμησης και της φαντασίας: δεν θα πρέπει να αναγάγουμε αυτά τα πράγματα σε εγκεφαλικές καταστάσεις. Παρόμοια, γνωρίζουμε ότι η λογική και τα μαθηματικά έχουν την δική τους υπόσταση: δεν αποτελούν απλώς ψυχολογικές προβολές και έχουν επίσης τον δικό τους τρόπο εμφάνισης και τον δικό τους τρόπο ύπαρξης.

Οι ανθρώπινες σχέσεις, τα συναισθήματα, η πολιτική και η οικονομία, αυτά και αναρίθμητα άλλα φαινόμενα, θα πρέπει να γίνουν αποδεκτά τέτοια που είναι και να τύχουν φιλοσοφικής διασάφησης. Άπαξ και αρχίσουμε να λαμβάνουμε τα πράγματα τέτοια που είναι, ανακαλύπτουμε ότι τα πράγματα φανερώνονται σε εμάς με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Ο κόσμος αποτελεί ένα δίκτυο από δέσμες εμφανίσεων και η φιλοσοφία αναλαμβάνει το έργο της διασάφησης, της διαφοροποίησης και της περιγραφής τους.»

Robert Sokolowski - Εισαγωγή στη Φαινομενολογία

Ηλίας Πετρόπουλος - Παροιμίες του υποκόσμου

Σύμφωνα με τη γνώμη κάποιων βιαστικών λαογράφων και γλωσσολόγων, ο λαός μας έπαψε να πλάθει παροιμίες και φραστικά κλισέ. Είμαι αναγκασμένος να τους διαψεύσω. Το γήπεδο, ορισμένοι επαγγελματίες (π.χ. οι σοφεράτζες), το μπαρ, οι σημερινοί νέοι, ο κόσμος των ομοφυλοφίλων, ο στρατός και άλλα κοινωνικά γκρουπ γεννοβολούν λογής-λογής τυποποιημένες εκφράσεις. Δεν είναι της στιγμής να μιλήσω γενικότερα. Θα ήθελα, τώρα, να αραδιάσω λίγες άγνωστες παροιμίες και φραστικά κλισέ που χρησιμοποιούσαν (ή χρησιμοποιούν ακόμη) τα Παιδιά της Φάρας. Μερικά απ' αυτά τα δείγματα τα έχω δημοσιεύσει, εδώ-εκεί, στα βιβλία μου ή τα έχω δανείσει στην Μαίρη Κουκουλέ, που τα πέρασε στην Νεοελληνική Αθυροστομία της. Η.Π.

Ο Ηλίας Πετρόπουλος - μετά τα ρεμπέτικα τραγούδια, τα μικρά ρεμπέτικα, την ρεμπετολογία, το άγιο χασισάκι, τον υπόκοσμο και καραγκιόζη, το μπουρδέλο, τους καπανταήδες και μαχαιροβγάλτες, και διάφορα σχετικά άρθρα - συνεχίζει μ' αυτό το βιβλιαράκι τη ρεμπετολογική του έρευνα.

Ηλίας Πετρόπουλος - Παροιμίες του υποκόσμου

Γεώργιος Βιζυηνός - Το μόνον της ζωής του ταξίδιον

Tο διήγημα του Γεώργιου Βιζυηνού "Το μόνον της ζωής του ταξίδιον" δημοσιεύτηκε σε δύο συνέχειες στο περιοδικό Εστία τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 1884. Είναι ένα από τα πιο ενδιαφέροντα και γοητευτικά διηγήματα του συγγραφέα, με έντονη την παρουσία του χιούμορ και της ειρωνείας.

Ο Βιζυηνός ξαναγυρνά στην παιδική του ηλικία και το διήγημα κυριαρχείται από έντονα βιωματικά στοιχεία, περιγράφοντας τον άκακο αλλά και άβουλο χαρακτήρα του παππού του και την αυταρχική και καταπιεστική γιαγιά του. Ο αφηγητής του διηγήματος, ο εγγονός, διηγείται αρχικά τις συνθήκες διαβίωσής του στην Πόλη, όταν ήταν ραφτόπουλο του αρχιράφτη της Βαλιδέ Σουλτάνας και περίμενε να του συμβούν όλες οι περιπέτειες που του είχε διηγηθεί ο «κοσμογυρισμένος» παππούς του. Βέβαια η πραγματικότητα είναι αρκετά διαφορετική από τις διηγήσεις του παππού, γεγονός που γεμίζει με απογοήτευση τον νεαρό. Κάποια μέρα φτάνει στην Πόλη ο Θύμιος, ο υπηρέτης του παππού και τον παίρνει μαζί του στο χωριό, γιατί ο παππούς του δεν ήταν καλά και τον ζητούσε. Ο εγγονός βρίσκει τον παππού του σε αρκετά καλή κατάσταση και στην κουβέντα που αναπτύσσεται, ο νεαρός ρωτά τον παππού σχετικά με τα ταξίδια που έκανε όταν ήταν νέος. Σε αυτή την κουβέντα αποκαλύπτεται ότι ο παππούς δεν έχει κάνει ούτε ένα ταξίδι στη ζωή του και πως όλα τα ταξίδια που σκεφτόταν να κάνει τα πραγματοποίησε η αυταρχική και καταπιεστική γιαγιά του νεαρού, η Χρουσή. Ο παππούς περιγράφει τις περιπέτειες της παιδικής του ηλικίας στον εγγονό και ο γάμος του σε πολύ μικρή ηλικία εξηγεί κατά τον Βιζυηνό τον άβουλο χαρακτήρα του. Την επόμενη μέρα ο παππούς πεθαίνει και έτσι πραγματοποιεί αληθινά «το μόνον της ζωής του ταξίδιον».

Γεώργιος Βιζυηνός - Το μόνον της ζωής του ταξίδιον

Γεώργιος Βιζυηνός - Ο Μοσκώφ Σελήμ

Ο Μοσκώβ Σελήμ είναι το τελευταίο διήγημα του Βιζυηνού και δημοσιεύτηκε σε συνέχειες στην εφημερίδα Εστία τo 1895, ενώ ο Βιζυηνός βρισκόταν έγκλειστος στο ψυχιατρείο. Πρόκειται για ένα αφήγημα πλούσιο σε ηθογραφικά και ψυχογραφικά στοιχεία και μας παρουσιάζει τις περιπέτειες ενός κυνηγημένου και αδικημένου ανθρώπου, του Τούρκου Σελήμ. Μάλιστα στον πρόλογο του έργου ο συγγραφέας αναφέρει για την επιλογή του να περιγράψει τις περιπέτειες ενός Τούρκου:

«Φοβούμαι μήπως οι φανατικοί της ιδικής μου φυλής ονειδίσωσι ένα Έλληνα συγγραφέα, διότι δεν απέκρυψεν την αρετήν σου ή δεν υπεκατέστησεν εν τη αφηγήσει σου ένα χριστιανικόν ήρωα. Αλλά μη σε μέλει. Δεν θα αφαιρεθεί τι από την αξίαν σου, διότι ενεπιστεύθης εις εμέ τας περιπετείας της ζωής σου και δεν θα με τύψει ποτέ η συνείδησις, διότι, ως απλούς χρονογράφος, εξετίμησα εν σοι ουχί τον άσπονδον εχθρόν του Έθνους μου, αλλ' απλώς τον άνθρωπον. Δια τούτο μη σε μέλλει, θα γράψω την ιστορίαν σου.»

Γεώργιος Βιζυηνός - Ο Μοσκώφ Σελήμ